Door samen te werken wil Alexandra Van Huffelen uitdagende groeiambitie waarmaken

De eerste vier maanden van Alexandra van Huffelen als bestuursvoorzitter van de Radboud Universiteit waren niet kleurloos. Ze kreeg te maken met meerdere uitdagingen op de campus. Een mooi moment was de officiële lancering van Lifeport Regio Arnhem Nijmegen, waarbij ook regionale kennisinstellingen de samenwerking met elkaar en de wereld om hen heen zoeken. Zo ziet Van Huffelen het graag.

Op woensdag 4 juni werd het officiële startsein gegeven voor Lifeport Regio Arnhem Nijmegen. Die naam staat vanaf nu symbool voor triple-helix-samenwerking in de regio. Acht kennisinstellingen (Radboud Universiteit, Radboudumc, de HAN,  ArtEZ, Van Hall Larenstein, ROC Nijmegen, Rijn IJssel en Yuverta) maakten die dag bekend elkaar nog nadrukkelijker op te gaan zoeken.

Daar is Alexandra van Huffelen, sinds februari bestuursvoorzitter van de Radboud Universiteit, zeer blij mee. “Ik vind dat heel belangrijk. Niet alleen de samenwerking tussen kennisinstellingen onderling, maar ook met bedrijven en overheden. Niet voor niets zijn onze kernwaarden ‘verbonden’, ‘nieuwsgierig’ en ‘reflectief’. Er zijn in deze regio veel bedrijven die het goed doen, onder meer in de energie, de gezondheidszorg en de semicon-sector. Daarnaast zijn er prachtige kennisinstellingen, van verschillend pluimage. We hebben elkaar veel te bieden.”

Tegen de stroom

De belangrijke vraagstukken van vandaag kennen vaak allerlei aspecten, waardoor samenwerken tussen de verschillende vormen van onderwijs, maar ook met bedrijven en overheden, noodzakelijk is. Van Huffelen geeft een paar voorbeelden. “Bij de energietransitie praat je bijvoorbeeld over het oplossen van netcongestie, maar er moeten ook kabels en leidingen worden aangelegd en windmolens worden gebouwd. In de zorg gaat het niet alleen om het beter maken, maar ook om het voorkomen dat mensen ziek worden. En daarvoor zijn bijvoorbeeld diëtisten en mensen met verstand van vitaliteit nodig. Daarom moet je kijken naar gezamenlijke oplossingen.”

Tegelijkertijd zijn het uitdagende tijden. “Binnen de regio willen we allemaal groeien en sterker worden. Meer bedrijvigheid, meer werkgelegenheid en meer woonmogelijkheden. Als kennisinstellingen willen we ook groeien en daar horen uitdagingen bij. Er zijn grote bezuinigingen en het totale aantal Nederlandse studenten daalt. Daarnaast is de sfeer rondom wetenschap steeds vaker sceptisch. Er is een stroom waar we tegenin roeien. Dat moeten we samen doen.”

Samenwerken is ook belangrijk om als regio één gezicht te kunnen vormen richting de landelijke en Europese politiek, zo weet de voorzitter met veel politieke ervaring. “Als je je ambities helder hebt en die met één stem kunt verwoorden richting Den Haag en Brussel, dan heb je veel meer kans van slagen dan wanneer iedereen zijn eigen verhaal vertelt.”

Scherp definiëren

Hoe gaat de samenwerking tussen de kennisinstellingen eruit zien? “We willen zorgen voor een goede doorstroom van het primair naar het voortgezet en vervolgens het hoger onderwijs. Daarin kunnen we dichter bij elkaar komen, zodat we er samen voor zorgen dat iedereen een goede leerlijn richting een mooie en geschikte baan heeft. We willen ook meer gezamenlijke trajecten opstarten, met het oog op ‘een leven lang leren’. Als kennisinstellingen hebben we een belangrijke rol om mensen bij te scholen, bijvoorbeeld rond AI.”

Volgens Van Huffelen is het goed dat er een focus op energie, gezondheidzorg en semicon is vastgesteld. Om Lifeport tot een succes te maken, is het volgens haar belangrijk om nu vooral concreet te zijn. “De uitdaging zit erin dat we de komende tijd heel duidelijk moeten maken wat we gaan doen en strakker moeten zijn in wie wat gaat doen. Als we dat voor elkaar krijgen, kunnen we onze mooie ambities als regio waarmaken.”

Te bescheiden

“Ik merk dat iedereen in deze regio echt openstaat voor samenwerken”, zo geeft ze aan. “De uitdaging zit erin dat we de komende tijd strakker moeten zijn in wie er wat gaat doen. Als we dat voor elkaar krijgen, kunnen we onze mooie ambities als regio waarmaken.”

Ze kijkt vol vertrouwen naar de toekomst. “Ik ben heel enthousiast over wat er in de regio is en wat we aan het doen zijn. Ik geloof erin dat we de komende tijd flink kunnen groeien. Die groei is heel belangrijk voor iedereen. De regio is soms te bescheiden, vind ik. Juist nu, met uitdagingen op meerdere vlakken, is het heel belangrijk dat we samen goed aangeven waar we goed in zijn en waar we naartoe willen. We zijn in staat om uitdagingen op te lossen, maar dat moeten we dan wel echt met elkaar doen.”

Er vertrekt geen auto uit welke fabriek in de wereld dan ook zonder minimaal één chip uit de Nijmeegse NXP-fabriek. Een leuk, klein feitje. Maar tegelijkertijd ook een illustratie van het enorme belang van die grote, innovatieve onderneming aan de Gerstweg. Toch staat de semiconsector onder druk, zeggen Doeco Terpstra, directeur NXP Semiconductors Nederland en lid van The Economic Board, en Jan van Dellen, directeur The Economic Board Regio Arnhem Nijmegen. Samen trekken zij ten strijde. ‘Er moet meer geïnvesteerd worden om deze sector op niveau te houden.’

Nederland, de Verenigde Staten en Japan zijn de enige landen in de wereld met een complete halfgeleiderindustrie binnen hun landsgrenzen. Het is dus goed én belangrijk dat het vorige kabinet vorig jaar aangaf 2,5 miljard euro te willen investeren in het zogenoemde Beethoven-plan, dat zorgt voor de financiering van nationale talentontwikkeling, wonen, bereikbaarheid en ondernemingsklimaat voor de bredere halfgeleiderindustrie.

Toch is er voor de regio Arnhem-Nijmegen relatief weinig van dat geld beschikbaar. Terpstra: “Landelijk is 450 miljoen euro beschikbaar voor het Beethoven-plan om in talentwerving te stoppen. Daar zijn we blij mee, begrijp me niet verkeerd, maar om het Nijmeegse en regionale deel van de semiconsector verder te versterken voor de mogelijkheden die de groeiende markt biedt, zijn blijvende investeringen nodig.”

Grootste chipfabriek van Nederland

De semiconsector is van groot belang voor de economie van nu en van de toekomst en daarmee voor het Nederlandse verdienvermogen. Het is nodig om meer te investeren in een goed vestigingsklimaat voor héél Nederland en niet alleen in de regio Brainport (Eindhoven), aldus Van Dellen. “In Gelderland hebben we ruim 50 (grote) ondernemingen met een omvangrijke gezamenlijke omzet van 3,5 miljard euro, die in totaal zo’n 7000 arbeidsplaatsen hebben. Voor de ontwikkeling en productie van chips zijn wij de grootste regio van Nederland.”

Terpstra vult aan: “NXP is de grootste chipfabriek van Nederland, die al decennialang miljarden chips over de hele wereld levert. Alle Nederlandse chips worden in Nijmegen geproduceerd, maar dat is zelfs onder inwoners van de stad zelf een vrijwel onbekend feit.”

Hoog innovatieniveau

De regio Arnhem-Nijmegen is qua omzet en arbeidsplaatsen goed voor ruim 10% van de totale semiconsector in Nederland. Van Dellen: “Daarmee zijn we de tweede regio na Brainport Eindhoven. En aangezien de semiconsector de grootste bijdrage levert aan de hightechsector, is de hightechsector met meer dan 10.000 banen een essentiële economische sector.”
Van de vijf koplopers in de semiconsector hebben drie bedrijven hun grootste vestiging in onze regio: NXP, Nexperia en Besi. Daarnaast zijn hier grote internationale spelers, zoals imec, Ampleon, Infineon, Neways en Trymax.

Van Dellen: “Het innovatieniveau in onze regio is hoog. Maar als we niet genoeg investeren blijft dat niet zomaar. We moeten blijven ontwikkelen en daarvoor talent aantrekken. Zo kunnen we het kennisniveau op peil houden. Bovendien moeten we investeren in nieuwe materialen, en we moeten investeren in nieuwe productiemethoden.”

‘Versmarting’ van de maatschappij

Er zijn steeds meer chips nodig, omdat alle elektronica in ons leven steeds slimmer en steeds meer verbonden is. Van de laptop tot de koelkast, en van je bankpas en je drone tot je auto. Terpstra illustreert het aan de hand van een voorbeeld. “In oude benzine- auto’s zaten zo’n duizend chips, in nieuwe elektrische zitten er drie- tot vijfduizend. Voor nieuwe auto’s produceren wij chips die geschikt zijn voor edge-computing. Die werken sneller en kunnen ervoor zorgen dat de slimme sensoren alle informatie die de auto binnenkrijgt lokaal verwerken. Bijvoorbeeld dat ze een voetganger zien. Als dat lokaal wordt verwerkt, treedt er geen vertraging op en reduceer je het risico dat je de voetganger raakt.” Als overal chips in zitten, is dat natuurlijk een grote kans voor de semiconsector, voor de Nijmeegse tech-campus en voor NXP in het bijzonder.

Maar, zegt Terpstra, dan moet de (cyber) security op orde zijn. “Dat is de basis van alles wat we doen. Met de ‘versmarting’ van de hele maatschappij moeten we goed opletten dat het allemaal veilig is en blijft. En daar zorgen we ook voor.”

Consortium voor talentontwikkeling In de Lifeport Regio Arnhem Nijmegen hebben verschillende bedrijven, kennisinstellingen en de overheid een consortium gevormd en een uitgebreid plan opgesteld om talent te ontwikkelen. Van Dellen: “Afgelopen september hebben we onze bijdrage aan het Nationaal Versterkingsplan Microchip Talent ingediend bij het Rijk en Brainport Eindhoven.

Sindsdien heeft het consortium hard gewerkt aan de verdere uitwerking van ons plan. We willen het verder uitvoeren in samenwerking met het Rijk, de Brainportregio, regio Twente en het bredere semicon-ecosysteem.” De doelstelling is om in het eerste kwartaal van 2025 te starten met de uitvoering van de eerste initiatieven. Tegelijkertijd is er intensief contact met het Rijk en Brainport Eindhoven om de positie als tweede semiconregio van Nederland te versterken.

Internationale studenten nodig

Om het vestigingsklimaat te versterken is onder meer de relatie met HAN University of Applied Sciences en de Radboud Universiteit belangrijk. Zij trekken heel veel mensen aan en zijn een goede talentvijver voor NXP. Terpstra: “Maar dan moeten we wel zorgen dat die aantrekkingskracht blijft.

Aantrekkingskracht voor nieuw talent, maar ook voor talent dat met pensioen gaat. Met alleen Nederlands talent gaan we deze opgave niet vervullen. Ook buitenlandse studenten zijn hiervoor nodig. NXP is een wereldwijd bedrijf en de vestiging in Nijmegen is een thuis voor ruim zestig nationaliteiten. De regio Arnhem Nijmegen is de enige regio in Nederland waar chips worden geproduceerd. We willen hier de beste mensen en die halen we uit de hele wereld, dus laten we ze dan ook iets aantrekkelijks voorschotelen.”

Dat doe je niet door de kennisinstellingen te verbieden internationale studenten te werven, zoals het huidige kabinet wil, zegt Van Dellen. “Dat is een bijzonder slechte ontwikkeling die nu gaande is. En als je dan ook nog universitair onderwijs in het Nederlands verplicht gaat stellen, jaag je ook de laatste internationale student het land uit. Rampzalig, want daarmee verdwijnen ook honderden potentiële innovators.”
Terpstra: “En als ze weg zijn, krijg je ze niet zomaar weer hier.”

Chips ontwikkelen = geschiedenis schrijven

Overigens moet de werving wat de twee heren betreft niet alléén internationaal gericht zijn. Ook in Nederland zit veel potentieel talent. Van Dellen: “Wat mij betreft leren we kinderen op de basisschool al dat techniek een heel goede keuze is.” Je zou dat bijvoorbeeld kunnen doen door hen te laten zien dat je in de technische sector, met name de semiconsector, meeschrijft aan de geschiedenis.

Terpstra: “Wij hebben bijvoorbeeld chips ontwikkeld voor zonnepanelen die konden detecteren of er schaduw op het paneel viel, waardoor niet het hele paneel, maar nog maar een deel werd uitgeschakeld. Dat verhoogt het rendement van de zonnepanelen. Of neem de chips die ervoor hebben gezorgd dat de standby-functie van een tv minder energie verbruikt. Met miljarden tv’s op de wereld is dat een gigantische besparing. Ik denk dat we gerust kunnen stellen dat wie aan chips werkt, werkt aan een betere toekomst.”

Human Capital is een dikke rode draad in het leven van Renate Bouwman, strateeg Arbeidsmarkt bij The Economic Board. Een uitdagend werkveld met uitdagingen die vragen om flexibiliteit, creativiteit en doorzettingsvermogen. En dat is precies waar zij voor zorgt.

“Ik ben gefascineerd door de arbeidsmarkt die zich steeds ontwikkelt en het talent dat daarvoor nodig is”, zo zegt Renate Bouwman enthousiast. “Wil je als organisatie maar ook als regio je doelen bereiken, dan heb je mensen nodig die doen waar ze goed in zijn, die met plezier werken en die zich blijvend ontwikkelen, in een (werk)omgeving die daar ruimte voor biedt. Ik vind het vooral mooi om te zien dat mensen er energie van krijgen als ze hun kwaliteiten gebruiken.”

Superinteressant

Op verschillende manieren zet Renate Bouwman zich in voor een arbeidsmarkt die de duurzame, inclusieve en innovatieve economie versnelt door het optimaal benutten van talent. Dat doet ze als zelfstandig ondernemer met een eigen talentbureau: de Droombaanfabriek, als associate bij adviesbureau KplusV en als strateeg Arbeidsmarkt bij The Economic Board. Ze richt zich met name op Lifeport Regio Arnhem Nijmegen.

“Ik probeer bij The Economic Board de samenwerking tussen ondernemers, het onderwijs en de overheid te stimuleren door te verbinden en aan te jagen”, geeft ze aan. “Bij KplusV werk ik aan programma-ontwikkeling voor Leven Lang Ontwikkelen, het aantrekken en behouden van talent en een inclusieve arbeidsmarkt. Met mijn eigen bedrijf help ik vooral leidinggevenden, hun teams en individuele medewerkers om talent te verbinden met werk, wat weer een heel andere invalshoek is. Dat is voor mij een perfecte combinatie.”

Krachten verenigen

De arbeidsmarkt is een dynamisch en veeleisend werkveld dat wordt gekenmerkt door krapte en groeiende uitdagingen, terwijl er belangrijke transities gaande zijn. Voor Bouwman is dat juist een drijfveer. “De huidige uitdagingen zijn superinteressant. Hoe kunnen we zorgen voor voldoende talent zodat de transities plaats kunnen vinden? Tussen nu en 2030 ontstaan in onze regio 15.000 extra banen rondom de energietransitie. Om die in te vullen moeten we partijen op één lijn zien te krijgen en onze krachten verenigen.”

Daar probeert ze zelf een flinke steen aan bij te dragen. Vanuit The Economic Board zette ze zich, samen met Groene Metropoolregio en de provincie Gelderland, in voor een regionale Human Capital Agenda met als voornaamste doel om bestaande initiatieven te verbinden en eventueel aan te vullen met kennis, ondersteuning en middelen. Dat leidde uiteindelijk tot het Human Capital Akkoord, dat in 2023 werd ondertekend door ongeveer dertig organisaties: overheden, kennisinstellingen en commerciële bedrijven. Een belangrijke stap, zegt Bouwman. “Daarmee hebben we nu een heel goede basis om samenwerkingen op te zetten. Er waren al veel mooie initiatieven, maar die waren dan vaak erg lokaal, of speelden zich alleen af op een bepaald werkterrein. Verschillende partijen draaiden hun eigen projecten. Nu is er veel meer samenwerking en dat stemt me hoopvol voor de toekomst.”

Er zitten meerdere initiatieven in de pijplijn. “We werken aan een groot talentplan voor de industrie van semiconductors. Voor het cluster energy zijn we bezig om een vergelijkbaar plan te ontwikkelen, want we willen als regio onderscheidend zijn door energie-innovatie. In die sector is netcongestie een uitdagend vraagstuk en ook daarvoor heb je goede mensen nodig. Daarnaast voeren we gesprekken over de vraag hoe we statushouders en asielzoekers aan werk kunnen helpen. Voor hen is dat ook de beste manier om te integreren. We willen daarin binnenkort starten met een pilot.”

Mooie stappen

Bouwman heeft een goed gevoel bij wat ze in de regio ziet gebeuren: “Er worden mooie stappen gezet. Iedereen voelt de urgentie en is zich bewust van de uitdagingen die er zijn. Op sommige gebieden kunnen we echt een voorbeeld voor de rest van Nederland zijn. We zetten hier op een goede manier in op een aantal thema’s, met bijbehorende transities zoals de energietransitie, de zorgtransitie en de voedseltransitie. Ik word blij van de samenwerkingen die ik zie. Als we dit onderwerp goed aan willen pakken moeten we daar met ondernemers, onderwijs en overheid de schouders onder zetten door samen te werken en een goed plan te hebben. Dat is de enige manier om met deze grote uitdaging om te gaan. Het is niet iets dat je van vandaag op morgen op gaat lossen. Maar met genoeg uithoudingsvermogen en een focus op de langere termijn is er heel veel mogelijk.”

Lifeport regio Arnhem-Nijmegen heeft afgelopen donderdag in Nieuwspoort in Den Haag haar Talentplan als bijdrage aan het Nationaal Versterkingsplan Microchip-talent gepresenteerd. Daarmee wil de Lifeport regio het doel van het kabinet ondersteunen om extra technisch talent voor de microchipindustrie op te leiden, als onderdeel van project Beethoven. Het talentplan voor de regio Arnhem-Nijmegen is opgesteld door bedrijven, overheden en kennisinstellingen en moet tot 2030 resulteren in zo’n 6.320 extra talenten uit het mbo, hbo en wo. Daarnaast werd de Lifeport Chiptech Academy gelanceerd, dat onderwijsinstellingen, bedrijven en overheden effectiever laat samenwerken ter versterking van de Nederlandse halfgeleiderindustrie.

Een extra talentplan voor project-Beethoven

Lifeport, het innovatienetwerk rond Arnhem en Nijmegen, speelt met deze initiatieven in op de landelijke behoefte aan talent in de snelgroeiende halfgeleidersector. Die is van strategisch belang voor Nederland en de EU, zo erkende het kabinet in haar Beethoven-plan. Voor het stimuleren van het opleiden van talent selecteerde het kabinet vier regio’s, maar daar zat Arnhem-Nijmegen niet bij. Toch heeft de triple helix in de Lifeport regio dit momentum aangegrepen om het kabinet te laten zien welke extra bijdragen de regio wil leveren.

Kennisinstellingen zoals de Radboud Universiteit, HAN University of Applied Sciences, ROC Nijmegen en het Chip Integration Technology Center (CITC) leiden nu al veel mensen op voor de eigen en voor andere regio’s zoals Brainport. Met een gezamenlijke inspanning in het gepresenteerde Talentplan, dat ook naar de minister is gestuurd, versterken we de leerbehoefte, bevorderen we de instroom van nieuw talent en verbeteren we de aansluiting tussen studenten en werkgevers. Zo verwachten we tot 2030 zo’n 6.320 extra mensen op te kunnen leiden. Daarvoor vragen we het kabinet om onze regio te omarmen in haar Beethoven-aanpak. Het talentenprogramma dat we nu opzetten, is iets voor over tien, twintig en dertig jaar. Als we nu niet handelen, zullen we in de toekomst een personeelstekort hebben. De vraag naar chips blijft groeien en zal dat ook in de komende jaren blijven doen. Daarom blijven goed opgeleide vakmensen essentieel.

Lancering van de Lifeport Chiptech Academy

De Lifeport Chiptech Academy zal fungeren als een netwerk van bedrijven, overheden en kennisinstellingen inclusief mbo-, hbo- en wo-onderwijs. De Academy speelt daarmee een belangrijke rol in de uitrol van het Talentplan en zal fysiek worden gevestigd op de Noviotech Campus in Nijmegen, tussen toonaangevende semiconbedrijven als Nexperia, NXP en Ampleon.

De samenwerking in de Lifeport Chiptech Academy biedt kansen voor heel Nederland. De Academy heeft tot doel om talent, zowel nationaal als internationaal, te ondersteunen met gerichte studiemogelijkheden in de halfgeleiderindustrie. De Academy zal initiatieven ontwikkelen voor bij- en nascholing en het behoud en de doorstroom van talent in de sector bevorderen. Met een gezamenlijke landelijke inspanning versterken we de leerbehoefte, bevorderen we de instroom van nieuw talent en verbeteren we de aansluiting tussen studenten en werkgevers.

Met het Talentplan en de Lifeport Chiptech Academy onderstrepen wij het belang van de strategische samenwerking tussen de regio’s in een landelijke aanpak voor versterking van de halfgeleidersector en van het verdienvermogen van Nederland.

Lifeport Regio Arnhem Nijmegen

Arnhem-Nijmegen is de tweede regio van Nederland op het gebied van halfgeleiders, met vier van de zes grootste chipbedrijven. De totale jaaromzet van het Gelderse semicon cluster bedraagt circa € 3,5 miljard, goed voor ruim 10% van de totale halfgeleidersector in Nederland. Dit maakt de regio de grootste in Nederland voor de ontwikkeling en productie van chips, met toonaangevende bedrijven zoals NXP, Nexperia, Besi en Ampleon. Op de Noviotech Campus in Nijmegen bevindt zich de enige chipfabriek van Nederland, die al decennialang miljarden chips over de hele wereld levert. De sterke kennisinfrastructuur van de regio omvat onderwijs- en kennisinstellingen zoals de Radboud Universiteit, HAN University of Applied Sciences, ROC Nijmegen, Rijn IJssel, het unieke Chip Integration Technology Center (CITC) en OnePlanet. Samen vanuit het bestaande ecosysteem van bedrijfsleven en onderwijs zorgen zij ervoor dat talent relatief snel en op alle niveaus wordt opgeleid, zowel voor de eigen regio als voor aangrenzende gebieden zoals Eindhoven en Twente.

The Economic Board is een triple helix-partnerschap waarin ondernemers, overheden en onderwijsinstellingen samenwerken. De boardleden komen eens in de twee maanden bijeen om hun gezamenlijke inspanningen voor een vitaal en duurzaam leven in Lifeport Regio Arnhem Nijmegen te bespreken.

Semicon

De boardvergadering van vrijdag 29 november vond plaats bij NXP Semiconductors in Nijmegen. Jean Schreurs, directeur NXP Nederland, vertelde over de semicon industrie. NXP in Nijmegen heeft een rijke geschiedenis die zijn oorsprong vindt in de Philips-historie. Hoewel het internationale hoofdkantoor van NXP in Eindhoven gevestigd is, speelt Nijmegen een essentiële rol in de productie van chips en herbergt het de grootste R&D-afdeling van het bedrijf (ca 2.750 medewerkers van 60 verschillende nationaliteiten). De regio Arnhem-Nijmegen is qua bedrijvigheid de tweede regio van Nederland op het gebied van semiconductors (halfgeleiders). NXP in Nijmegen is de enige chipfabriek van Nederland die al decennialang miljarden chips over de wereld levert. Niet alleen voor auto’s en consumentenelektronica maar ook voor in bankpassen en telefoons.

Strategisch Plan 2026-2030

Op de agenda van de vergadering stond het nieuw Strategisch Plan 2026-2030. The Economic Board acteert en investeert in onze regio vanuit een strategische economische agenda met als doel de brede welvaart te verbeteren en de grote uitdagingen gezamenlijk met onze partners op te pakken. We leven in een tijdperk van grote maatschappelijke transities – internationaal, nationaal én regionaal. Denk aan transities op het gebied van energie, grondstoffen, eiwit, water, zorg, digitalisering en arbeidsmarkt. De periode 2026 – 2030 lijkt hierin een sleutelperiode te worden.

Voor Lifeport Regio Arnhem Nijmegen heeft dit twee implicaties. Aan de ene kant moet de regio deze transities zelf succesvol zien te doorlopen en hebben we last van de achterliggende problemen (denk aan netcongestie). Aan de andere kant bieden de achterliggende vraagstukken ook veel kansen om met innovaties bij te dragen aan de oplossingen én onze regio zo economisch te versterken. Onze clusters Energy en Health sluiten hier direct op aan, terwijl High Tech in brede zin veel oplossingen kan aandragen voor de maatschappelijke vraagstukken. Zo kan innovatie in het cluster Energy helpen de netcongestieproblemen voor onze regio op te lossen en tegelijk producten en diensten opleveren die goed commercieel in de markt te zetten zijn.

De keuze om met onze programma’s en projecten te focussen op de clusters Energy, Health en High Tech sluit goed aan bij zowel de nationale als Europese economische agenda en de vraag economische activiteiten te richten op maatschappelijke opgaven en transities. Voor de clusters is de integratie met thema’s als Food, AI, digitalisering, arbeidsmarkt en slimme duurzaamheid essentieel. De komende maanden zal de feedback op de concept versie van het strategisch plan worden verwerkt zodat in de volgende boardvergadering het Strategische Plan 2026-2030 kan worden vastgesteld.

Dashboard

Nicky Hogenkamp, programmamanager bij The Economic Board en de studenten van IT Student Lab, Daan Verlinden en Job Sluiter,  vertelde presenteerden het Dashboard wat zij voor The Economic Board hebben gerealiseerd. Eén integraal overzicht van alle programma’s en projecten met als doel focus, prioriteren en keuzes maken en impact meten. IT Student lab zorgt ervoor dat studenten praktijkervaring opdoen en kennis maken met de diverse bedrijven en organisaties in de regio. Hun eerste opdracht was bij The Economic Board, het bouwen van een dashboard.

Bedankt

Dit was de laatste vergadering van Jean Schreurs en Daniël Wigboldus. De voorzitter bedankte hen voor alles wat zij voor de Board en Lifeport Regio Arnhem Nijmegen hebben betekend! Hun enthousiasme en expertise zijn van onschatbare waarde geweest!

Op de plek in Nijmegen waar Philips tot 2006 chips produceerde, ligt nu de Noviotech Campus. Daar, maar ook op andere plekken in de Lifeport-regio, bevindt zich een bruisend ecosysteem van bedrijven in de chipindustrie. Jan van Dellen (directeur van The Economic Board), Doeco Terpstra (Vice President van NXP) en Tom van der Dussen (clustermanager semiconductors bij High Tech NL) vertellen waarom hightech zo belangrijk is en waar de Lifeport-regio precies goed in is.

“We behoren in de hightech echt tot de top van Nederland, met alles wat er zich op de Noviotech Campus allemaal afspeelt”, zegt Jan van Dellen trots over de Lifeport-regio. “Met Ampleon, Nexperia en wijzelf heb je drie wereldspelers”, maakt Doeco Terpstra van NXP duidelijk.

“Er zit gewoon heel veel hier in de regio: grote bedrijven, kleine bedrijven en start-ups. Ik merk dat de Noviotech Campus goed werkt. Veel start-ups maken gebruik van het netwerk dat er rond halfgeleiders is. Ze kunnen geholpen worden met bijvoorbeeld het design, met testen en met failure-analyses.”

Tom van der Dussen van de landelijke branchevereniging High Tech NL heeft ook een hoge pet op van de Lifeport-regio. “Met NXP heb je de enige hoogvolume-chipfabriek in Nederland en daaromheen zit een enorm breed ecosysteem.”

Citaat
“Elke auto in de wereld bevat minimaal vijf tot tien chips uit deze regio”

De wereldwijde impact van de regio is groot, geeft Terpstra met een voorbeeld aan. “In elke moderne auto die er in de wereld rondrijdt zitten minimaal vijf tot tien chips die hiervandaan komen. Die claim durf ik zonder aarzelen te maken. De chips kunnen onder andere in de radio, de airbag, de autosleutel of het elektrische netwerk zitten.”

Specialismes in chips

De wereld van halfgeleiders (semiconductors) is breed en voor buitenstaanders complex. De vier grote halfgeleider-clusters (Nijmegen, Eindhoven, Enschede en Delft) hebben volgens Van der Dussen allemaal hun eigen unieke kracht. “Er is rondom Nijmegen veel kennis van RF-technologie (radiofrequentie, red.), wat terugvoert naar de Philips-tijd. Daarnaast is de regio goed in packaging en heterogene integratie: het verpakken van chips en het verwerken ervan tot iets wat bijvoorbeeld in een auto of een laptop kan. Er komt ook steeds meer specifieke kennis van chipontwerp, onder andere van het nieuwe materiaal GaN (Gallium nitride, red.).”

Terpstra is het eens met die speerpunten. “Maar ik kijk er zelf altijd iets meer op meta-niveau naar. Want we zijn weliswaar goed in RF-chips, maar ook in chips voor automotive en security. Zoals ik het zie zijn we vooral goed in chipproductie. Dat maakt ons uniek. Er is daarnaast ook veel kennis van chipontwerp en er zitten machinespecialisten in de regio, zoals Besi uit Duiven. En dan heb je nog de testfaciliteiten van bijvoorbeeld EPR.” Van der Dussen roemt het ecosysteem in en rond Nijmegen. “De Noviotech Campus speelt een belangrijke aanjagende rol, met het organiseren van activiteiten en het uitwisselen van kennis. Briskr is daarin ook heel belangrijk.”

Hightech en zorg

De Lifeport-regio is ook onderscheidend door de kruisbestuiving met technologie in de zorg. Van Dellen: “We hebben veel bedrijven op het snijvlak van health en hightech. Daarin is deze regio echt uniek in de wereld. Dat zie je al terug in mooie concrete toepassingen.” Terpstra: “Je ziet veel start-ups ontstaan in de medische hightech. Daarvoor zit je hier echt perfect.”

Wereldwijde uitdagingen

De hightech-sector is van onmisbare waarde, vinden ze alle drie. Van der Dussen: “Wij geloven erin dat hightech een belangrijke rol kan spelen bij het aanpakken van wereldwijde uitdagingen zoals de opwarming van de aarde en het verbouwen van voldoende voedsel. Denk aan het op een slimmere manier warmhouden van kassen, het plukken van groente of fruit met behulp van robotica of de distributie van zonne- of windenergie. Slimme netwerken spelen dan een grote rol.”

Samenwerken is cruciaal. “Om een chip te maken zijn er ongeveer 800 processtappen nodig”, legt Van der Dussen uit. “Er wordt gezegd dat er gemiddeld ongeveer 60 landen nodig zijn om tot een werkzame chip te komen. Dat kan dus alleen maar als je samenwerkt.” Volgens Terpstra gebeurt dat ook. “In onze industrie is samenwerken gewoon noodzakelijk. Dat gebeurt soms binnen de regio, maar in de semiconductor-branche is het al snel regio-overstijgend.”

Mensen en kennis aantrekken

Het vinden van technisch talent is een uitdaging voor iedereen, dus ook voor bedrijven uit de regio. Misschien nog wel meer dan op andere plekken, denkt Van der Dussen. “De Radboud Universiteit is heel goed, maar het is natuurlijk geen technische universiteit.”

Terpstra ziet daar ook kansen liggen. “De HAN en de RU hebben een aantal technische studies en ze leiden erg goede mensen op, die we graag bij ons binnen zien komen. Maar ze profileren zichzelf niet als een technische universiteit. Misschien liggen daar kansen voor de toekomst. Om die reden hebben we samen met de HAN, Nexperia en Ampleon het CITC opgericht. Dat is een onderzoekscentrum voor chip-packaging- en integratietechnologie. Daarmee trekken we mensen aan, maar ook kennis. Het is belangrijk om daar als regio aan te werken.”

“Ik ben zelf nauw betrokken bij het intensiveren van de samenwerking met de HAN”, vervolgt Terpstra. “We zoeken die samenwerking ook met de Radboud Universiteit. Dat doen we niet om zieltjes te winnen voor ons eigen bedrijf, maar vooral om mensen die hier worden opgeleid in de regio te houden. Of ze uiteindelijk bij ons komen werken of bij de buren vind ik dan minder belangrijk. Rondom populaire thema’s als kunstmatige intelligentie en zelfrijdende auto’s werpen die contacten echt hun vruchten af en dat is mooi om te zien.”

Terpstra is positief gestemd over de toekomst van Lifeport als hightech-regio. “Ik zie steeds meer mooie bedrijven hiernaartoe komen. We moeten ze wel goed blijven ondersteunen met coaching, geld en een goed netwerk. Dat kunnen we, want we hebben als regio veel te bieden. Richting kleine start-ups, maar ook richting grote bedrijven.”