ChipNL Competence Centre: Landelijk loket voor chipinnovatie

De wereldwijde vraag naar chips stijgt explosief en zal richting 2030 zelfs verdubbelen. Europa wil de afhankelijkheid van Azië en de Verenigde Staten verminderen en investeert daarom stevig in de eigen halfgeleidersector. In dit kader is in oktober 2025 het ChipNL Competence Centre gelanceerd: een one-stop-shop die Nederlandse bedrijven, onderzoekers en onderwijsinstellingen ondersteunt bij innovatie, opschaling en samenwerking in de semiconductortechnologie.

Managing Director Elly Zwartkruis ziet het centrum als een essentiële schakel in de versterking van zowel Nederland als Europa, dat daarmee naadloos aansluit bij de ambities van de European Chips Act. “Het ChipNL Competence Centre is een van de 30 competentiecentra in Europa, die een groot netwerk vormen om gezamenlijk de chipinnovatie te bevorderen. We zijn een netwerkorganisatie die ondernemers helpt versnellen op het gebied van semiconductortechnologie,” zegt ze. “Dat doen we met technische expertise, toegang tot het Chips Design Platform, de EU pilotlines, business development, talentontwikkeling en internationalisering.”

Eén loket, landelijk bereik

Hoewel de standplaats van Zwartkruis Eindhoven is, werkt het centrum nadrukkelijk landelijk. “Alle semiconregio’s in Nederland zijn aangesloten,” benadrukt Zwartkruis. “Van Delft en Twente tot Eindhoven en dus ook de Lifeport-regio. Ons centrum verlaagt de drempels voor startups en kleinere bedrijven. Het ChipNL Competence Centre biedt hun directe toegang tot toonaangevende Europese infrastructuren, zoals pilotlines en het EU Chips Design Platform. Ook kunnen zij gebruikmaken van de beschikbare faciliteiten en initiatieven in Nederland.”

Begeleiding op maat

Voor veel mkb-bedrijven is een eigen cleanroom of miljoenenlab onbereikbaar. Het ChipNL Competence Centre helpt hen om wél toegang te krijgen tot geavanceerde faciliteiten en begeleidt hen gedurende het hele innovatietraject: “We kijken heel precies welke vraag een ondernemer heeft en bij welke pilotline of expertise die het beste past,” aldus Zwartkruis. “Ondernemers worden niet alleen doorverwezen, maar echt begeleid.”

Behalve technische ondersteuning is er hulp voor de complexe materie van subsidies en fondsen. “Wij bieden zelf geen financiering, maar maken bedrijven wegwijs door het landschap van Europese, nationale en regionale subsidie- en financieringsmogelijkheden. Juist voor mkb-bedrijven is dit overzicht van financieringsinstrumenten essentieel. Deze ondersteuning is volledig kosteloos dankzij bijdragen van de Europese Commissie en het Ministerie van Economische Zaken en Klimaat.”

Talentontwikkeling

De groeiende chipvraag gaat hand in hand met een bijna explosieve vraag naar technisch talent. Nederland werkt via het landelijke Project Beethoven aan de ambitie om 38.000 nieuwe technici op te leiden.

“Er komen nieuwe minors, fieldlabs, cleanrooms en praktijkgerichte programma’s,” vertelt Zwartkruis. “Wij verbinden al die initiatieven met de concrete behoefte van bedrijven. Dat doen we voor mbo, hbo, universiteit én professionals die willen bij- of omscholen. Talentmatchmakingevents zijn een belangrijk instrument om vraag en aanbod bij elkaar te brengen, zowel voor studenten als voor mensen die een carrièreswitch overwegen.”

Medtech kansen in de regio

Juist in de Lifeport Regio Arnhem Nijmegen en in Wageningen liggen veel kansen, door de samenkomst van sterke expertisevelden: enerzijds chipdesign, packaging en productietechnologie; anderzijds een krachtig medtech-ecosysteem met universiteiten, ziekenhuizen en onderzoeksinstellingen.

“Energiezuinige, efficiënte chips worden steeds belangrijker voor medische toepassingen en geneesmiddelenontwikkeling,” legt Zwartkruis uit. “We willen partijen uit de tech- en medische domeinen actief bij elkaar brengen, juist wanneer zij elkaar nog niet vanzelf weten te vinden.”

Fotonica

Het ChipNL Competence Center ziet fotonica als een sleuteltechnologie waarin Nederland al sterk is en waar grote toekomstkansen liggen. “Fotonische chips zijn energiezuinig en efficiënt en kunnen veel betekenen voor sectoren als gezondheidszorg, sensortechnologie en communicatie,” aldus Zwartkruis. “Ons centrum stimuleert innovaties en initieert samenwerkingen op dit gebied via gerichte workshops, beurzen en pilotline-bezoeken.”

Onmisbaarheid in de keten

Het ChipNL Competence Center kijkt naar de bredere positie van Nederland binnen het Europese ecosysteem en in de internationale waardeketen. Zwartkruis ziet kansen om de rol van Nederland, dat nu vaak toeleverancier is, te versterken. “Het gaat om je onmisbaarheid in de keten,” legt ze uit. “Waar zit je kracht, in welke mate hangt de rest van de waardeketen van jouw producten of diensten af? Nederland heeft een sterke positie en werkt aan nieuwe innovaties om deze positie in de toekomst verder te verankeren.”

Het centrum helpt bedrijven bij opschaling, het vinden van nieuwe markten en het toekomstbestendig maken van hun technologie.

Maatschappelijke uitdagingen

Elly Zwartkruis: “Met mijn achtergrond in economische psychologie en in techniek pionier ik graag in innovatie. Vooral in de halfgeleiderindustrie zie ik de sleutel tot onze maatschappelijke uitdagingen. Het is een prachtige rol om samen met verschillende partijen vooraanstaande kennis toegankelijk te maken voor het Nederlandse en Europese bedrijfsleven.”

De ambitie is helder: “We hopen binnen een jaar de spil te worden in de Nederlandse halfgeleiderindustrie, waar bedrijven samenkomen om innovatie te versnellen en onze internationale positie uit te bouwen.”

Lifeport Semicon Event

In de Lifeport-regio werken bedrijven en kennisinstellingen samen aan innovaties in chiptechnologie en chip-packaging. Deze ontwikkelingen staan centraal tijdens het Lifeport Semicon Event in januari 2026.

Het is niet bij heel veel mensen bekend, maar de regio Arnhem-Nijmegen is de tweede semiconregio van Nederland. Hier wordt op mondiaal niveau meegepraat.
Een voorbeeld? Er rolt in de hele wereld geen enkele auto uit de fabriek zonder chips uit Nijmegen.

Om die sector meer bekendheid te geven en over de toekomst te spreken organiseert Lifeport op 27 januari 2026 het Lifeport Semicon Event26 in het Nijmeegse Goffertstadion.
Daarnaast heeft Lifeport een plan gelanceerd waarmee zij in eerste instantie 2500 en in de komende jaren in totaal 6000 talenten hoopt te trekken.

Over deze en andere zaken spreken wij met Alexandra van Huffelen (voorzitter College van Bestuur Radboud Universiteit en voorzitter The Economic Board Regio Arnhem Nijmegen), Doeco Terpstra (directeur NXP Semiconductors Nederland), Rob Verhofstad (voorzitter College van Bestuur HAN University of Applied Sciences) en Peter van Mulkom (voorzitter College van Bestuur ROC Nijmegen).

De regio Arnhem-Nijmegen krijgt een stevige impuls in de ontwikkeling van technisch talent voor de halfgeleiderindustrie. Het Rijk heeft recent €2 miljoen toegekend voor de uitvoering van het Lifeport Semicon Talentplan, als eerste stap van een totaalbudget van €6 miljoen voor de regio. Met deze investering zet Lifeport een krachtige stap in het opleiden, aantrekken en behouden van talent voor het semiconcluster.

Triple helix: bedrijfsleven, onderwijs en overheid

Het talentplan is ontwikkeld in nauwe samenwerking tussen bedrijven, kennisinstellingen en overheden, vertelt Van Huffelen. “Het richt zich op vernieuwend onderwijs, praktijkgerichte leerervaringen via Challenge Based Learning, en het versterken van het regionale ecosysteem om talent niet alleen op te leiden, maar ook in de regio te houden.”
Het plan richt zich niet alleen op nieuw talent, maar voorziet ook in bijscholing en omscholing om carrièreswitchers en mensen met afstand tot de arbeidsmarkt kansen te bieden.

Innige samenwerking

Met het talentplan ontstaat er uitdrukkelijk géén klant-leverancier-relatie tussen onderwijsinstellingen en bedrijfsleven, benadrukt Verhofstad. “We kijken met betrokkenen van over de volle breedte naar de uitdagingen waar we voor staan en hoe we die kunnen oplossen. Dat moeten we samen doen, want met ieder voor zich lukt het niet.”
Van Mulkom vult aan: “Het bedrijfsleven heeft de mensen die wij opleiden nodig, maar wij als onderwijsinstelling hebben ook weer de kennis en ervaring vanuit het bedrijfsleven nodig om relevante opleidingen te kunnen aanbieden. We creëren met ons allen een hybride leeromgeving waar we allemaal baat bij hebben.”
Met zijn visie vanaf de bedrijfskant voegt Terpstra nog toe: “Van de semiconsector wordt vaak gedacht dat het alleen werk biedt aan academici, maar veertig procent van de medewerkers is praktisch opgeleid. We hebben dus talent nodig vanuit de hele onderwijsbreedte: van mbo en hbo tot het wo.”

Het moet internationaal

Het zal nog een flinke opgave worden om in 2030 in totaal 6000 talenten (jonge mensen én bij- of omgeschoolden) binnen te halen, maar Van Huffelen, Terpstra, Verhofstad en Van Mulkom zijn ervan overtuigd dat het haalbaar is. Al tekenen zij daarbij wel aan dat het alleen kan als je met een internationale blik kijkt.
Van Huffelen: “Op de universiteit zorgen we voor een zo veel mogelijk internationaal georiënteerde opleiding. Maar ook qua onderzoek tellen wij op mondiaal niveau mee. En dat moet ook, want het talentplan kan alleen slagen als we ons ook op internationale studenten richten. Daarvoor moeten de bezuinigingen op het onderwijs en de internationale beperkingen teruggedraaid worden. Als dat niet gebeurt, wordt het erg moeilijk.”
Dat het een internationale aangelegenheid is, ziet ook Terpstra in zijn dagelijkse omgeving. “Ik heb bij NXP in totaal 65 nationaliteiten in dienst. En met de schaarste op de arbeidsmarkt is dat anders ook niet mogelijk. Als je die internationale oriëntatie laat varen sla je een flink gat in de succesbasis van het talentplan.”

Semicon Event

Een manier voor nieuwe talenten om kennis te maken met de semiconsector in deze regio is het Lifeport Semicon Event op 27 januari 2026 in het Goffertstadion in Nijmegen. Een groots evenement waar de hele regio zich presenteert. Overigens niet alleen aan nieuw talent, maar ook aan regionale en (inter)nationale partners, stakeholders en collega’s.

Van Mulkom: “Met dit evenement belichten we de snelle ontwikkelingen in de halfgeleiderindustrie en bieden we een platform om de nieuwste toepassingen te ontdekken, partners te ontmoeten op het gebied van productie en R&D, en kennis uit te wisselen over het opschalen van vaardigheden en innovatie in Europa.”

De regio op de kaart

Aan bod komen onder meer chipontwerp en -productie, apparatuur en talentontwikkeling; alle schakels van de waardeketen komen samen op één plek.
Terpstra: “Alle partijen in de regio Arnhem-Nijmegen die betrokken zijn bij de semiconsector doen mee. En dat zijn er nogal wat. Er zitten bijvoorbeeld tientallen grotere en kleinere bedrijven die op welke manier dan ook een bijdrage leveren aan de chips uit deze regio. Die werken allemaal mee aan het Lifeport Semicon Event.”
Deze tientallen bedrijven bieden werk aan zeven- tot achtduizend medewerkers in totaal en hebben een jaarlijkse omzet van zo’n €3 miljard. Verhofstad: “We tellen op hoog niveau mee in deze regio. En met dit landelijke evenement willen we daar nog meer ruchtbaarheid aan geven. We zetten de regio op de kaart en laten zien dat we trots mogen zijn op wat we hier voor elkaar spelen.”

Versterken en vergroten

De aandacht die dit evenement voor de regio genereert is ook bedoeld om de semiconsector te versterken en te vergroten, vertelt Van Huffelen. “Het is mooi om te laten zien wat we hebben, maar we willen een stap verder. Op het gebied van packaging, slimmere chips en integratie in robotica en AI, bijvoorbeeld. Zo stimuleren we niet alleen de sector maar geven we ook een impuls aan de werkgelegenheid in de regio Arnhem-Nijmegen. En daar komt dan weer het talentplan om de hoek kijken.”
Van Mulkom: “Op deze manier haakt het allemaal in elkaar en versterken we met zijn allen de regio in het algemeen en de semiconsector in het bijzonder.”

meer informatie

Lifeport Semicon Talentplan
Lifeport Semicon Event op 27 januari 2026 in het Goffertstadion

Aan de grote rivieren en midden in het groen en de bossen ligt Lifeport Regio Arnhem Nijmegen. Een regio met potentieel en ambitie. De regio staat aan de vooravond van een grote schaalsprong. Niet om groter te worden om het groter worden, maar om de regio leefbaar, aantrekkelijk en vitaal te houden voor toekomstige generaties. Bestuurders Alexandra van Huffelen (voorzitter The Economic Board Regio Arnhem Nijmegen en voorzitter college van bestuur Radboud Universiteit) en Hubert Bruls (voorzitter Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen en burgemeester van Nijmegen) zien de Regionale Investeringsagenda als hét instrument om die stap te zetten.

De regio Arnhem-Nijmegen is de vijfde economie van Nederland. Toch blijft de economische groei achter bij de rest van het land. Dat is opmerkelijk voor een gebied met ruim 800.000 inwoners, zo’n 90.000 studenten en een strategische ligging tussen de Randstad en het Ruhrgebied. Precies daar ligt de uitdaging. Van Huffelen: “We hebben hier fantastische bedrijven en kennisinstellingen. Maar als we niet opschalen, lopen we het risico dat bedrijven en talent vertrekken. Dat kunnen we ons niet permitteren.” Bruls vult aan: “Groeien om te behouden klinkt tegenstrijdig. Maar juist als je sterk wilt blijven, moet je inzetten op welvaartsgroei. Stilstand betekent achteruitgang.”

Volgende stap in samenwerking

De regio heeft ervaring met grootschalige samenwerking. Eerder kwamen al de Regio Deal Arnhem-Nijmegen en het NOVEX Ontwikkelperspectief tot stand. De Regionale Investeringsagenda, ontwikkeld samen met de provincie Gelderland, is volgens Bruls de logische volgende stap. “Het is een gezamenlijke, samenhangende aanpak die de brede welvaart van onze inwoners vergroot en bijdraagt aan nationale uitdagingen. De agenda brengt focus, samenhang en uitvoering. We laten ermee zien dat de regio klaarstaat om een serieuze bijdrage te leveren aan de Nederlandse en Europese agenda’s. De regio Arnhem-Nijmegen heeft Nederland én Europa enorm veel te bieden. Neem alleen al onze ligging. In de Randstad woon je aan de rand van het continent, hier woon je aan de rand van het centrum van Europa.” Dat voordeel gaat gepaard met daadkracht. Bruls: “Wij kunnen ook leveren. De regio Arnhem-Nijmegen is een van de weinige regio’s in het land die al jaren op rij de met het Rijk gemaakte afspraken over de woningbouwopgaven heeft gehaald.”

Investeren in kwaliteit

De Regionale Investeringsagenda zet in op fysieke investeringen én op de culturele en recreatieve aantrekkelijkheid van de regio. Van Huffelen: “We kunnen niet meespelen in Europa als we geen aantrekkelijke culturele voorzieningen of wetenschap op topniveau hebben. Bovendien verhuizen nog te veel studenten na hun studie uit de regio. Als we willen dat ze blijven, moeten we meer bieden dan alleen een baan. Er moet ook iets te doen zijn.”

Tot 2040 gaat het om een investeringspakket van bijna 50 miljard euro. Bijzondere aandacht gaat uit naar groei van de topsectoren health, semicon en energy. “De enige chipfabriek in de Benelux staat in onze regio. Het Nationaal Expertisecentrum Netcongestie zit in onze regio. Hier worden oplossingen voor knelpunten op het energienet gebundeld. En alleen al in Nijmegen werkt 30 procent van de beroepsbevolking in de gezondheidszorg”, noemt Bruls als voorbeelden. Van Huffelen illustreert: “Een van de uitdagingen van de komende tijd is hoe we chips kunnen maken die minder energie gebruiken. Dat kunnen wij. De kennis en kunde zit hier. Daarmee helpen we Nederland én Europa vooruit.”

Uniek partnerfonds

De investeringen komen niet alleen van de overheid. Met het Lifeport Partnerfonds zet de regio Arnhem-Nijmegen een uniek privaat fonds op, waaraan bedrijven en instellingen gezamenlijk bijdragen. Doel is om de komende tien jaar structureel te investeren in technologie, talentontwikkeling, duurzame infrastructuur en internationale profilering. Bruls: “We hebben een visie, een plan, een investeringsagenda en we leggen daar zelf geld voor op tafel.” “We laten zien dat we niet alleen onze hand ophouden”, zegt ook Van Huffelen. Een kenmerk van het fonds is dat deelnemers niet voor bijvoorbeeld de weg voor hun eigen deur betalen, maar voor infrastructuur die iedereen ten goede komt. Bruls: “Dat creëert in de regio een sfeer van: we doen het samen. Niet alleen roepen, maar met elkaar investeren.”

Haast geboden

De tijd dringt, benadrukken Van Huffelen en Bruls. “De uitdagingen liggen er nu. Als we de wissels niet op tijd omzetten, zitten we over tien jaar met de negatieve gevolgen.” Van Huffelen voegt eraan toe dat de regio zich een stuk minder bescheiden zal opstellen. “Mijn ervaring in Den Haag was dat de regio Arnhem-Nijmegen nauwelijks op het netvlies stond. Zonde, want er is hier zóveel potentieel. Dat gaat veranderen.”

De boodschap van de regio aan Den Haag en Brussel is helder: de regio Arnhem-Nijmegen is klaar voor de schaalsprong. Van Huffelen: “Als Den Haag snel resultaten wil, is dit dé plek om te beginnen.” Of, zoals Bruls het samenvat: “Hier kan het, dus we gaan het doen.”

‘De regio als campus’. Die lijfspreuk van HAN University of Applied Sciences klinkt mooi, maar wat houdt het precies in? En wat heeft de regio eraan? Rob Verhofstad, voorzitter van het College van Bestuur van de HAN en lid The Economic Board, legt het uit. “In de regio worden studenten professionals.”

“Je kunt ‘De regio als campus’ op meerdere manieren zien”, zegt Rob Verhofstad. “Er gebeurt voor onze studenten heel veel buiten de campus van onze hogeschool. Waar wordt iemand écht een verpleegkundige? Bij een zorginstelling. Bij bedrijven in de regio, groot en klein, worden onze studenten professionals, net als bij instellingen en overheden. Daarnaast is ons onderzoek praktijkgericht, gestuurd door vragen uit de regio, bijvoorbeeld over netcongestie, gezondheidsverschillen of het verbeteren van behandelingen.”

“Eigenlijk zien we de hele Lifeport Regio Arnhem Nijmegen als een campus”, verduidelijkt hij. “Dat vind ik een inspirerende gedachte. Op industrieterreinen wordt nagedacht over het slim omgaan met overschotten en tekorten aan energie. Studenten lopen daar stage, onderzoekers denken mee over oplossingen. Dáár gebeurt het.”

Rob Verhofstad

Arbeidsproductiviteit

Dat is interessant voor studenten, die praktijkervaring op kunnen doen, en voor onderzoekers. Maar ook voor de totale regio, vindt Verhofstad. “Problemen zoals netcongestie of het human-capital-vraagstuk zijn erg complex. Die uitdagingen hebben vaak een technische, juridische, zakelijke en menselijke kant. Nieuwe kennis door onderzoek draagt bij aan het vinden van slimme oplossingen. En studenten die goed zijn opgeleid in de praktijk, zorgen voor meer arbeidsproductiviteit. Ook dat is met de huidige uitdagingen heel belangrijk.”

Daarover wil hij nog wel wat kwijt: “De arbeidsproductiviteit in Europa loopt achter bij die van de VS en China, blijkt uit het rapport van voormalig ECB-voorzitter Mario Draghi. Om dat te veranderen zijn onderzoek en innovatie belangrijk, net als goede opleiding, ook in de vorm van om- en bijscholing. Daarom moet je als overheid in onderwijs investeren en er dus niet op bezuinigen, wat nu gebeurt.”

Onbegrijpelijk

Ook Verhofstad ziet graag dat studenten na hun studie in de Lifeport-regio blijven. “Het klinkt misschien simpel, maar mensen gaan wonen waar een woonplek is en waar banen zijn. Daar moeten we als regio dus voor zorgen. Als dat lukt, zie ik geen enkele reden waarom mensen hier niet zouden gaan wonen, integendeel. Doordat we de regio als campus zien, komen studenten in aanraking met bedrijven en met thema’s die relevant zijn voor de regio. Dat zorgt voor meer betrokkenheid en vergroot de kans dat ze blijven.”

Tegelijkertijd is het volgens hem ook belangrijk dat talenten uit het buitenland Nederland, en daarmee ook de Lifeport-regio, blijven vinden. “Bedrijfstakken zoals automotive en semicon zijn heel internationaal. Die zijn afhankelijk van studenten uit het buitenland. Maar er worden voor die groep steeds meer barrières opgeworpen. Daardoor ontstaat ook het beeld dat buitenlandse studenten hier niet welkom zijn, terwijl we als land altijd het imago hadden van een heel goede plek voor ambitieuze studenten. Dat heeft grote gevolgen. Voor ons, maar nog meer voor de arbeidsmarkt. Als Nederland zijn gastvrije imago kwijtraakt, kan dat ook het vestigingsklimaat voor internationale bedrijven beïnvloeden. Het ingezette beleid is voor mij echt onbegrijpelijk, want het lost ook geen problemen op.”

In samenhang

Om de regio te kunnen gebruiken als campus, is samenwerken op triple-helix-niveau cruciaal. “Dat gaat de laatste tijd heel goed”, constateert Verhofstad tevreden. “Het is verstandig dat de Lifeport-regio zich focust op de thema’s gezondheid, energie en hightech. We onderkennen het belang van voldoende arbeidskracht en daarom is de human capital agenda ondertekend. Het besef dat elke schakel in de triple helix belangrijk is, wordt steeds groter. Je kunt het niet alleen.”

Hij noemt Project Beethoven als voorbeeld. “Het doel is om zesduizend talenten op te leiden voor de semiconsector. Mensen van semiconbedrijven, kennisinstellingen en overheden zijn om tafel gaan zitten om te kijken naar wat er nodig is en wat ze allemaal kunnen bieden. Zonder één van die drie schakels van de triple helix was het geen goed plan geweest.”

Ook belangrijk: de verschillende kennisinstellingen weten elkaar steeds beter te vinden. “Welk vraagstuk je ook pakt: om de volgende stap te zetten heb je nieuwe kennis nodig, maar die moet je ook kunnen toepassen en uitvoeren. Daarom heb je altijd een combinatie van universiteiten, hogescholen en ROC’s nodig. Hoe beter we dingen in samenhang kunnen doen, hoe meer impact we kunnen maken.”

De regio Arnhem Nijmegen krijgt een eerste investering van 2 miljoen euro van het Rijk in initieel onderwijs om extra talent op te leiden voor de semicon industrie. De ministers van Economische Zaken (EZ) en Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW) zetten begin september een handtekening onder dit besluit dat de uitvoering van het Lifeport Semicon Talentplan mogelijk maakt. Hiermee wordt extra talent ontwikkeld in de Lifeport Regio Arnhem Nijmegen voor en met bedrijven uit het semiconcluster in Lifeport en Brainport. In totaal is 6 miljoen euro gereserveerd voor de uitvoering van dit plan.

Lifeport – tweede semiconregio van Nederland

Het bedrag van 6 miljoen euro maakt onderdeel uit van het bedrag van 450 miljoen euro dat het kabinet begin 2024 beschikbaar maakte voor het Nationaal Versterkingsplan van Microchip-talent. Voor behoud en versterking van de semiconsector in Nederland zijn de komende jaren 38.000 mensen nodig. Het versterkingsplan beschrijft de aanpak om hierin te voorzien: een grootschalige investering in de Nederlandse semiconsector, met het nationale versterkingsplan voor microchip-talent als een van de kernbouwstenen. Lifeport Regio Arnhem Nijmegen, de tweede semiconregio van Nederland, stond niet expliciet in de landelijke plannen – terwijl ook in Lifeport Regio Arnhem Nijmegen een groeiende vraag is naar talent bij bedrijven, kennisinstellingen en toeleveranciers.

Daarom is met volle energie een breed consortium van regionale bedrijven, kennisinstellingen en overheden gevormd om een eigen, krachtig talentplan te ontwikkelen. Niet alleen voor de Lifeport regio, maar ook als aanvulling op de reeds gestarte talentinitiatieven van Brainport, en de nationale agenda.

Eind september vorig jaar is het Lifeport Semicon Talentplan ingediend, waarbij ook nadrukkelijk de samenwerking met aangrenzende regio Brainport werd gezocht om de impact op nationaal niveau te vergroten. Dit heeft geresulteerd in de concrete aanvraag van €2 miljoen euro voor komende 2 jaar die in mei dit jaar is ingediend en nu is goedgekeurd.

Veel overeenkomsten tussen regio’s

Naast de regio Eindhoven bevat de regio Arnhem-Nijmegen de grootste concentratie bedrijven in de semiconsector. De samenwerking tussen beide regio’s is intensief. Zo hebben beide regio’s een sterke focus op technologie, een krachtige maakindustrie, gerenommeerde technische opleidingen- en kennisinstellingen en hebben ze te maken met een groot tekort aan technisch talent om de ambities op de lange termijn waar te maken. Een aantal toonaangevende semiconbedrijven zijn actief in beide regio’s, zoals NXP en Neways, evenals vele toeleveranciers.

Investeren in talent van nu én morgen

Met de toegekende middelen wordt de komende jaren geïnvesteerd in initieel onderwijs in de Lifeport Regio Arnhem Nijmegen:

• Onderwijsontwikkeling en innovatie-ruimte: ontwikkeling van nieuwe modules, certificaten, labs en multidisciplinaire projecten om jong talent de semiconsector te laten ontdekken en ervaren.
• Challenge-Based Learning (CBL): structurele samenwerking tussen onderwijs en bedrijfsleven rond actuele semicon-vraagstukken.
• Regionale samenwerking en zichtbaarheid: versterking van het Lifeport-ecosysteem, zodat (internationaal) talent niet alleen wordt opgeleid, maar ook behouden blijft voor de regio.

Ook werken Lifeport en Brainport samen aan Leven Lang Ontwikkelen (LLO) en bieden iedereen – van student tot professional en zij-instromer – de mogelijkheid zich continu te ontwikkelen. Voortbouwend op de sterke regionale netwerken worden flexibele leertrajecten gecreëerd die naadloos inspelen op de snelle ontwikkelingen in de semiconsector.

Samen sterker door samenwerking

De toekenning is een erkenning van de mooie samenwerking tussen bedrijven en kennisinstellingen in Brainport en Lifeport en de rol die de Lifeport Regio Arnhem–Nijmegen inneemt in de Nederlandse semiconsector. In recente Kamerbrieven wordt de regio nu ook expliciet genoemd als één van de  regionale zwaartepunten van de Nederlandse halfgeleiderindustrie.

“Deze investering is een blijk van vertrouwen en een bevestiging van de kracht van samenwerking,” aldus Jan van Dellen, algemeen directeur The Economic Board. “Door intensief samen te werken met Brainport, het ministerie en onze regionale partners bouwen we aan een duurzaam talentfundament dat niet alleen Lifeport Regio Arnhem Nijmegen, maar heel Nederland sterker maakt.”

“Het is van groot belang voor Nederland dat twee van deze sterke ecosystemen, die allebei heel goed zijn in het bouwen van complexe technische systemen en nauw samenwerken in grensoverschrijdende waardeketens en samenwerkingsverbanden, elkaar weten te vinden en de ervaringen die er zijn als het gaat om het ontwikkelen, opleiden en behouden van technisch talent te delen,” aldus Directeur van Brainport Development Paul van Nunen.

Over het Lifeport Semicon Talentplan

Het Lifeport Semicon Talentplan is een gezamenlijk initiatief van bedrijven, onderwijs-en kennisinstellingen en overheden in de regio Arnhem-Nijmegen. Het plan richt zich op het ontwikkelen, aantrekken en behouden van talent voor het semiconcluster in Lifeport en Brainport en sluit naadloos aan op het nationale versterkingsplan van microchip-talent.

Semicon in Lifeport Regio Arnhem Nijmegen – in vogelvlucht

Lifeport Regio Arnhem Nijmegen is na Brainport de tweede semiconregio van Nederland. Strategisch gelegen op de as Brainport – Lifeport – Twente, is de regio dé Nederlandse hotspot voor chipontwikkeling, advanced packaging en chipproductie. Wat ooit de bakermat van de Nederlandse chipindustrie was, is uitgegroeid tot een gezond en dynamisch ecosysteem.

Met meer dan 50 bedrijven, waaronder NXP, Nexperia, Ampleon en Besi, levert de regio jaarlijks zo’n €3,5 miljard aan chips en apparatuur aan de wereldmarkt. Ruim 10.000 mensen werken hier, een aantal dat de komende jaren naar verwachting flink zal groeien.

De regio beschikt over unieke troeven:

• De enige chipfabriek van Nederland (NXP Nijmegen).
• De volwassen Noviotech Campus, een bruisend innovatie-ecosysteem.
• Sterke kennisinstellingen zoals Radboud Universiteit, HAN en regionale ROC’s die duizenden studenten opleiden.
• Gespecialiseerde onderzoeks- en innovatiecentra zoals CITC (Chip Integration Technology Center) en OnePlanet Research Center, die de verbinding leggen tussen semicon en andere sectoren zoals health en food.

Met een krachtige triple helix samenwerking tussen overheid, onderwijs en bedrijfsleven, een regionaal Human Capital Akkoord, en sterke verbindingen met energie, zorg en voeding vormt de Lifeport-regio een onmisbare schakel in de landelijke én Europese semicon-waardeketen.

Radboud Universiteit, TU Delft, TU Eindhoven, Universiteit Twente en Rijksuniversiteit Groningen lanceerden op 1 september 2025 een gezamenlijke internationale wervingscampagne. Het initiatief is onderdeel van het overheidsprogramma Beethoven, dat erop gericht is de Nederlandse halfgeleidersector te versterken door meer gekwalificeerde professionals op te leiden.

Met de volgende initiatieven verbinden we talenten en bedrijven, uitdagingen en oplossingen, leren en innoveren, opleiding en carrière – om samen te bouwen aan de toekomst van de semicon in de Lifeport Regio Arnhem Nijmegen. Hiermee zetten we stappen richting het realiseren van de doelstellingen van het Lifeport Semicon Talentplan: het opleiden van ruim 6.000 talenten voor de semiconsector.

ROC Nijmegen bijt spits af met challenge-based learning in Lifeport

In de week van 25 augustus zijn we gestart met de eerste bedrijfsbezoeken en Challenge-based learning-sessies van het Lifeport Semicon Talentprogramma. Ruim 100 eerstejaars techniekstudenten van ROC Nijmegen – opleiding Engineering, Mechatronica en Constructie – brachten tijdens hun introductieweek een bezoek aan de Noviotech Campus. De studenten maakten hier kennis met de wereld van de chipindustrie. Ook bezochten zij NXP Semiconductors, Nexperia en ITEC, waar ze samen met experts nadachten over de uitdagingen van vandaag en morgen.

ITEC daagt HAN studenten uit: AI-gedreven procesoptimalisatie in de Semicon

Dinsdag 2 september vonden de project pitches voor de HAN minor Embedded Vision en Machine Learning plaats. Een uitgelezen kans voor semiconbedrijven uit de Lifeport regio om hun de studenten kennis te laten maken met urgente vraagstukken uit de chipindustrie.

ITEC produceert machines voor de halfgeleiderindustrie. Deze supersnelle en geavanceerde ‘pick and place’ apparatuur kan 20 chipjes ter grootte van een zandkorrel per seconde uitlijnen, controleren op bijvoorbeeld barstjes, en in de verpakkingsstrip plaatsen. De machines zitten vol camera’s die zorgen voor nauwkeurige positionering en kwaliteitscontrole. Op dit moment moeten machine operators nog veel parameters handmatig instellen. Lukt het de HAN-studenten om met machine vision de optimale instellingen automatisch te regelen en via een AI-algoritme de inspectie te verbeteren?

Ook NXP Semiconductors daagt de studenten uit. Een team HAN-studenten bouwt een zelfrijdende auto die obstakels herkent en het parcours van de NXP Cup zo snel mogelijk aflegt. Afgelopen jaar bereikten de HAN-studenten de finale en eindigden als tiende van meer dan tweehonderd teams. Lukt het ze dit jaar om dat resultaat te verbeteren?

Zonneparken, rolstoelen en snoeirobots – Studenten van de Radboud Universiteit geven techniek een slimme twist

Op maandag 8 september waren de studenten van de opleiding Informatica aan de Radboud Universiteit voor het vak New Devices Lab samen aan de beurt voor Challenge-Based Learning. Hiervoor organiseerde OnePlanet OpenEd vanuit het Lifeport Semicon consortium verschillende pitches.

Verschillende bedrijven presenteerden hun uitdagende vraagstukken op het snijvlak van chiptechnologie en andere sectoren zoals zorg, agricultuur en energie. Denk hierbij aan een veilige slimme rolstoel, die goed te bedienen is door mensen met tremoren, een slimme spiegel voor de terugkoppeling van gezondheidsdata, een vogeldetectiesysteem voor drijvende zonneparken, en een systeem voor positiebepaling van de schaar van een autonome snoeirobot. De studenten hebben nu 16 weken de tijd om in duo’s een nieuw device te ontwikkelen dat een passende oplossing biedt voor de vraagstukken.

Davey Boss: “Je moet zelf op zoek naar kansen.”

Toen Davey Boss begon aan zijn bachelor Scheikunde aan de Radboud Universiteit had hij niet kunnen voorspellen dat hij uiteindelijk in de chiptechnologie zou belanden. Wat begon als een interesse in materiaalkunde groeide uit tot een carrière bij NXP Semiconductors, waar hij nu als projectleider werkt aan radarproducten voor de automotive sector.

Toegepast onderzoek

Tijdens zijn studie ontdekte Boss dat hij meer voldoening haalde uit toegepast onderzoek dan uit pure chemische synthese. “Materiaalkunde sprak me aan vanwege de tastbare toepassingen en de koppeling met de industrie”, vertelt hij. Zijn interesse werd versterkt door het vak Condensed Matter Lab, waar hij hands-on ervaring opdeed met materialen en hun eigenschappen.

Deze interesse leidde tot een stage bij de Applied Materials Science-groep van het Institute for Molecules and Materials (IMM) aan de Radboud Universiteit. Hier werkte hij aan innovatieve led-technologieën. “Het was een compleet nieuw concept voor mij, met veel zelf ontdekken. Dat maakte het extra boeiend,” zegt Boss.

Davey Boss

De stap naar NXP

Zijn volgende stap was een stage bij NXP, een kans die ontstond door gesprekken met begeleiders en medestudenten. “Ik kreeg een rondleiding en kon zelf kiezen welk project het beste bij mij paste. Die vrijheid vond ik heel fijn.”

Bij NXP werkte Boss met electron backscatter diffraction (EBSD), een techniek om de kristallijne structuur van materialen te analyseren. Zijn taak was om methoden te ontwikkelen voor betrouwbare samplevoorbereiding. “EBSD is extreem gevoelig voor defecten, die niet alleen de meetdata beïnvloeden, maar ook de prestaties van chips kunnen aantasten.”

Wat hem vooral aansprak was de samenwerking met experts uit verschillende disciplines. “Je werkt met technici die al veertig jaar in het vak zitten, maar ook met PhD’s die de grote lijnen bewaken. Dat was enorm leerzaam.”

Van stage naar vaste baan

Na zijn stage kreeg Boss een baan aangeboden bij NXP. Sinds november werkt hij als projectleider aan radarproducten voor de automotive sector. “Hier komen verschillende disciplines samen: chemie, natuurkunde, werktuigbouwkunde en elektrotechniek. Dat maakt het werk heel dynamisch.”

Zijn werk past binnen de bredere ambities van de regio Nijmegen op het gebied van Health & High Tech. Project Beethoven, een initiatief gericht op talentontwikkeling in de halfgeleiderindustrie, sluit hierop aan. “Het is belangrijk dat we investeren in de toekomst van de chiptechnologie, omdat het de basis vormt voor innovatie en economische groei in een steeds digitalere wereld.”

Duurzaamheid speelt hierin een grote rol. “NXP werkt samen met universiteiten en andere bedrijven aan milieuvriendelijkere productieprocessen,” licht Boss toe. Een voorbeeld is het NWO Circular Circuits-programma, dat onderzoekt hoe chipafval verminderd kan worden door efficiëntere en duurzamere materialen. Met bedrijven als NXP, Nexperia en CITC op de Noviotech Campus en de Radboud Universiteit als kennispartner, is Nijmegen sterk vertegenwoordigd in deze ontwikkeling.

Advies aan studenten

Boss moedigt studenten aan om actief te zoeken naar kansen in de chiptechnologie. “Verdiep je in de sector en ontdek welke aspecten je het meest interesseren. Netwerken is daarbij cruciaal. Wees niet bang om bedrijven direct te benaderen met een goed doordacht idee of interesse in een stage.”

Volgens Boss is een open houding en het grijpen van kansen essentieel. “Als student lijkt het soms een grote stap om contact op te nemen met bedrijven. Maar mijn advies is: gewoon doen. Stuur dat mailtje, stel die vragen en ontdek wat er mogelijk is. De halfgeleiderindustrie heeft talent nodig en er zijn enorm veel mogelijkheden.”

Als programmamanager binnen het team Human Capital van The Economic Board speelt Adam Galijašević een sleutelrol in het aanpakken van de arbeidsmarktvraagstukken in de Lifeport Regio Arnhem – Nijmegen. Vanuit een verbindende positie werkt hij dagelijks aan het versterken van samenwerking tussen onderwijs, overheid en bedrijfsleven.

Een veranderende rol met strategisch gewicht

Adam’s functie als programmamanager is in de loop van de tijd geëvolueerd. Waar er eerder een duidelijke scheiding was tussen strategie en uitvoering, brengt zijn huidige rol beide werelden samen. “Als programmamanager ben ik verantwoordelijk voor de realisatie van onze doelstellingen, maar ook voor de strategische koers,” legt Adam uit.

Hij is het boegbeeld van het Human Capital Akkoord naar buiten toe, stuurt het team aan op resultaten en bewaakt de voortgang richting stakeholders en subsidieverstrekkers. “We bouwen geen papieren plannen, maar concrete interventies die de regio vooruithelpen,” benadrukt Adam.

Adam Galijašević

Toekomstgerichte visie: van semicon tot energietransitie

Adam stuurt onder andere het Talentplan Semicon en het Talentplan Energy aan – twee programma’s die inspelen op het tekort aan (technisch) talent in de regio. Waar het semicon-programma al succesvol is geland, wordt het model nu doorvertaald naar de energiesector.

Tijdens Arnhem Electricity Week in mei 2025 werd er aangekondigd dat een Talentplan Energy komt. “De energiesector is cruciaal voor de transitie waarin de Lifeport-regio vooroploopt,” zegt hij. “Samen met partners zoals Provincie Gelderland, bedrijfsleven en onderwijsinstellingen, zetten we nu stappen om meer jongeren te interesseren voor bèta-opleidingen, de aansluiting tussen onderwijs en bedrijfsleven te verbeteren, en professionals duurzaam aan het werk te houden.”

“We hebben een sterke boodschap: deze regio draagt bij aan de energietransitie van Nederland en Europa. Nu is het tijd dat Den Haag ook bijdraagt aan deze regio,” vertelt Adam.

In de komende maanden ligt de nadruk op het mobiliseren van het regionale ecosysteem en het aantrekken van landelijke investeringen voor semicon en energie. Want alleen met landelijke steun en regionale samenwerking kunnen de doelen van het Human Capital Akkoord gerealiseerd worden. “Dat is essentieel om echte impact te maken.”

Wat hem drijft: systeemsprongen realiseren

Wat motiveert Adam om dit werk te doen? “Ik krijg energie van mensen bij elkaar brengen die in eerste instantie denken dat ze niet kunnen samenwerken,” vertelt hij. “Wij zijn als het ware een buitenboordmotor: we brengen beweging, versnelling en verbinding.”

Adam vindt het vooral waardevol wanneer samenwerking leidt tot systeem doorbrekende trajecten. “Het mooiste is als onderwijs en bedrijfsleven elkaar echt vinden, ondanks verschillende belangen en taalgebruik. Dan ontstaan er vernieuwende oplossingen, zoals een practoraat of een skillsbased match programma.”

Uiteindelijk hoopt Adam dat samenwerkingspartners zelfstandig eigenaarschap nemen en samenwerken aan gezamenlijke doelen. Samen werken aan het gedeeld belang. Dan is de missie geslaagd, volgens hem.

Waar visie en muziek elkaar ontmoeten

Adam haalt soms inspiratie uit muziek en een quote die hem goed typeert komt van Bob Marley:

“No more internal power struggle; we come together to overcome a little trouble.”

“Voor mij draait het om samenwerken, niet om eilandjes of strijd,” zegt Adam. “Alleen dan kom je echt verder.”

Vakantietips met inhoud

Een drukke programmamanager moet af en toe ontspannen en opladen. Adam deelt graag twee vakantietips die je wellicht kunt inspireren:

1. Een rondreis door de Balkan en voormalig Joegoslavië
   “Daar ligt mijn achtergrond. Je vindt er alles: natuur, cultuur, geschiedenis en gastvrijheid,” zegt Adam.
   

   Foto credit: Rakicevic Nenad

2. Jamaica
   “Een verrassend rijk land, vol verhalen. Van het slavernijverleden tot de rastafari-filosofie, dat land ademt veerkracht,” volgens Adam. “En het is ook gewoon prachtig: de natuur, de mensen, de sfeer.”
   

   Foto credit: Ranteen Dixon

Beide bestemmingen laten volgens Adam zien hoe gemeenschappen zich kunnen bevrijden van onderdrukking, en hoe cultuur en geschiedenis verweven zijn met identiteit. “Dat raakt me. Voor mij is dat de ideale vakantie: ontspanning én verdieping.”