Nationaal Onderwijslab AI zoekt naar slimme digitale onderwijsinnovaties

De leerkracht zal ook in de toekomst niet worden vervangen door een computerprogramma, maar dat AI meer ingezet zal worden als leermiddel, is onvermijdelijk.

Het Nationaal Onderwijslab AI voor innovatieve producten op gebied van kunstmatige intelligentie gaat onderzoek doen naar intelligente digitale onderwijsinnovaties. Het lab aan de Radboud Universiteit is in oktober officieel geopend.

Het gebruik van intelligente technologieën in het klaslokaal is de laatste jaren sterk toegenomen. Om kansen te benutten en ongewenste effecten te voorkomen, is nu het Nationaal Onderwijslab AI (Nolai) opgericht. De Radboud Universiteit is penvoerder, maar diverse universiteiten, hogescholen, schoolbesturen en ondernemers zijn erbij betrokken.

80 miljoen euro

Het Nationaal Groeifonds heeft 80 miljoen euro ter beschikking gesteld voor de ontwikkeling van het NoIai. “Er zijn twee hoofdlijnen binnen het lab”, vertelt Inge Molenaar, directeur van het Nolai en universitair hoofddocent bij het Behavioural Science Institute (BSI) van de Radboud Universiteit. “We gaan met het onderwijsveld aan de slag om programma’s te ontwikkelen én we gaan wetenschappelijk onderzoek doen.”

Behoeften onderwijs

“Tot nu toe heeft de markt vooral bepaald wat voor programma’s er in het klaslokaal worden gebruikt. Zij bieden hun producten aan en het onderwijs neemt af, zonder daarbij echt eigen keuzes te maken over wat ze belangrijk vinden voor hun leerlingen”, zegt Molenaar. “We gaan nu bekijken waar de behoeften van het onderwijs liggen. Wat zouden zij graag zien en gebruiken? Daarnaast valt er technisch ook nog wel wat te verbeteren. Een programma kan prima aangeven of het antwoord van een leerling goed of fout is, maar het is een stuk lastiger om de juiste feedback aan de leerling te geven over wat er fout gaat.”

Verantwoord

Adaptieve leermiddelen zoals Snappet, Gynzy of Oefenweb, hebben zeker meerwaarde en worden al volop gebruikt in de klas. Molenaar: “De leerkracht zal ook in de toekomst niet worden vervangen door een computerprogramma, maar dat AI meer ingezet zal worden als leermiddel is onvermijdelijk. Toen er thuisonderwijs werd gegeven vanwege corona, stonden veel ouders te kijken van alle mogelijkheden die er al zijn. Maar dat moet natuurlijk wel verantwoord gebeuren. Wil je bijvoorbeeld dat een docent kan zien hoe lang en op welk tijdstip jouw kind aan een opdracht heeft gewerkt?”

Impact in de klas

Daarom wordt er naast het ontwikkelen van de programma’s wetenschappelijk onderzoek gedaan naar de impact van AI in het onderwijs. Dit gebeurt zowel op pedagogisch/didactisch vlak, als ook op het gebied van ethiek en privacy. Dan kun je bijvoorbeeld denken aan vragen als: wat voor regelgeving is er (internationaal) nodig, hoe zorg je dat een programma de juiste feedback geeft aan de leerling. Wat voor informatie mag je wel of niet opslaan en hoe kun je ervoor zorgen dat alle leerlingen iets hebben aan de ontwikkelingen?

Onderwijsvraagstukken

“Ons onderzoek richt zich op de kansen die de technologie biedt”, zegt Molenaar. “Je kunt leerlingen meer inzicht geven in hun eigen leerproces. Leraren kunnen meer tijd en ruimte krijgen om leerlingen persoonlijk te begeleiden. Ook kan het slim inzetten van AI bijdragen aan de grote onderwijsvraagstukken van deze tijd, zoals kansenongelijkheid en werkdruk.”

Co-creatie

Tijdens de startbijeenkomst van het Nolai zijn co-creatiegesprekken gevoerd en is er informatie opgehaald over wat de wensen zijn voor de programma’s. “De afgelopen tijd hebben we hard gewerkt aan het opzetten van het Nolai, nu gaan we dus echt aan de slag”, zegt Molenaar. Het Nolai heeft financiering voor tien jaar gekregen en is uniek in zijn opzet binnen Europa. “De komende tijd zal er op Europees niveau regelgeving komen voor AI in het onderwijs en het Nolai zal daar zeker een rol in spelen.”

Studenten uit crisisgebieden in de regio Arnhem-Nijmegen komen in aanmerking voor hulp. Met de oorlog in Oekraïne ontstonden acute problemen voor studenten uit Oekraïne, Belarus en Rusland die studeren in Nederland.  Zorgen om hun familie, praktische problemen zoals niet bij je geld kunnen en geldontwaarding, maar vooral ook grote zorgen over de voortgang van hun studie. Kunnen ze hun studie afmaken, mogen ze hier blijven en hoe gaan ze dat volgend jaar betalen? Op initiatief van de Hogeschool van  Arnhem en Nijmegen, Hogeschool Van Hall Larenstein, ArtEZ en Radboud Universiteit, heeft The Economic Board ‘Lifeport Scholarships’ in het leven geroepen om deze studenten te helpen.

Rob Verhofstad, Voorzitter College van Bestuur HAN en lid van The Economic Board, vertelt: “De kennisinstellingen zelf hebben al van alles geregeld om te ondersteunen met psychische hulp, studiehulp en ‘noodhulp’ om boodschappen te kunnen doen of de huur te betalen. Maar om die grote zorg over de voortgang van hun studie aan te pakken, is er de Lifeport Scholarship. Hiermee willen we studenten uit dit conflictgebied, maar ook studenten uit vergelijkbare conflictgebieden elders in de wereld, met studiebeurzen, bijbanen en betaalde stages helpen. Juist hier kunnen we als regio iets betekenen. Vandaag, maar ook in de toekomst. Want helaas maar waar, zijn dit situaties die vaker voor zullen komen.

Ahmed Marcouch, burgemeester Arnhem en voorzitter The Economic Board vult aan: ”Het opzetten van Lifeport Scholarship doen we samen met de leden van The Economic Board en organisaties, bedrijven en instellingen in de regio Arnhem-Nijmegen. Want juist hier kunnen we als regio iets betekenen.”

Investeren in human capital

Marcouch ziet het als een maatschappelijke verantwoordelijkheid om deze studenten te helpen, maar ook als een kans voor de regio. ”Belangrijk om onze internationale studenten goede veelzeggende ervaringen te geven. Dat is altijd goed, of ze blijven of niet. Als de oorlog voorbij is, helpen goede handelsrelaties en culturele uitwisselingen de democratie en welvaart.”

Verhofstad vult aan dat we hier wat mee moeten doen én we kúnnen hier ook wat mee; ” We hebben als regio zoveel te bieden, maar ook veel te winnen. We hebben het over hbo- en universitaire studenten. Slimme, ambitieuze mensen die het lef en de drive hebben gehad om naar Nederland te komen om te studeren. Het is toch eeuwig zonde als zij hun studie niet af kunnen maken? Door hen nu te helpen, behouden we hen voor de economie en de arbeidsmarkt. Bijdragen aan Lifeport Scholarships is investeren in het human capital van de toekomst.”

Help mee!

De eerste stap in het plan is het opzetten van een aantal Scholarships, beurzen waarmee deze studenten hun studie af kunnen maken. “Daarnaast proberen we, samen met ondernemers, bedrijven en instellingen, die studenten aan werk te helpen. Bijbaantjes, zomerwerk of betaalde stages waarmee zij geholpen zijn, maar waarmee de werkgever ook een waardevolle kracht in huis haalt,” aldus Verhofstad. Wilt u ook bijdragen? Dat kan financieel, maar ook door het aanbieden van werk. Meer weten? Wilt u een bijdrage leveren aan het Lifeport Scholarship, doe mee en neem contact met: bureau@theeconomicboard.com.