Binnen Lifeport weten we dat zorg en technologie veel aan elkaar kunnen hebben om bestaande vraagstukken op te lossen. Toch is het belangrijk om in de gaten te blijven houden wat de invloed van bigtechbedrijven op dit soort initiatieven is. Wat is de hoeveelheid en hoe divers zijn de initiatieven, die ook verder reiken dan alleen de zorg? De Sphere Transgression Watch maakt het inzichtelijk.
Grote technologiebedrijven hebben invloed op verschillende domeinen in onze samenleving. Waar precies, wordt inzichtelijk gemaakt op de nieuwe website ‘Sphere Transgression Watch’, die begin april is gelanceerd. De website is gemaakt door Digital Good, onderdeel van iHub. Dat is de interdisciplinaire onderzoekshub van de Radboud Universiteit in Nijmegen, met focus op digitalisering en maatschappij.
Invloed big tech
Digital Good houdt zich bezig met de vraag hoe we moeten omgaan met de toenemende invloed van grote technologiebedrijven in andere domeinen. Het team staat onder leiding van Tamar Sharon, hoogleraar Filosofie, digitalisering en samenleving.
Tech-reuzen, zoals Apple en Microsoft, houden zich steeds nadrukkelijker bezig met ontwikkelingen in de samenleving. Bijvoorbeeld op het gebied van gezondheidszorg, onderwijs, cultuur of politiek. Zo is Microsoft oorspronkelijk een softwarebedrijf, maar het doet ook mee aan allerlei zorg-gerelateerde initiatieven.
Geen adequate regulering
De techbedrijven brengen innovatie en vernieuwing, bijvoorbeeld naar de gezondheidszorg. Maar hierdoor ontstaan allerlei nieuwe afhankelijkheden, waarvan we ons vaak helemaal niet bewust zijn en waarvoor adequate regulering ontbreekt.
Sharon: “Deze technologiebedrijven hebben inmiddels invloed ver buiten hun eigen domein. In dit project onderzoeken we de ethische en maatschappelijke uitdagingen die zijn verbonden aan deze invloed. Met name op gebied van gezondheid en biomedisch onderzoek.”
Oneigenlijke voordelen
Volgens het Digital Good team gebruiken grote techbedrijven hun kennis nu om oneigenlijke voordelen en invloed te krijgen binnen domeinen die aan het digitaliseren zijn, zoals gezondheidszorg en onderwijs. Met de tool kunt u zien hoe ver de invloed van deze bedrijven reikt. Het biedt zowel een visuele weergave als een database-functie van voorbeelden van domein-overschrijdende activiteiten van de bedrijven.
Sharon: “Wat doet de aanwezigheid van deze bedrijven met deze domeinen? Hoe botsen de waarden en kennis die zij met zich meebrengen met de waarden en expertise van het domein zelf? Welke invloed kunnen de bedrijven uitoefenen op de onderzoeksagenda’s? En welke afhankelijkheden worden er gecreëerd als deze bedrijven publieke diensten gaan aanbieden? Het in kaart brengen is één stap, maar uiteindelijk willen wij toe naar een normatief kader: in hoeverre moeten we deze invloed eigenlijk toelaten, en onder welke voorwaarden?”
Input gevraagd
De Sphere Transgression Watch is een open digitale tool: de data zijn nog niet compleet. Het Digital Good-team blijft werken aan de website, maar nodigt ook andere onderzoekers uit om bij te dragen. Dat kan door informatie toe te voegen over de activiteiten van de grote bedrijven. Daarnaast kunnen journalisten, beleidsmakers, maatschappelijke organisaties en burgers de tool gebruiken om te ontdekken hoe ver de invloed van big tech reikt. Mail naar stw@ru.nl als u zelf bij wilt dragen aan de tool.
