Energie, innovatie en creativiteit: een magische mix in Arnhem

Hoe kun je de denkkracht en ontwerpkracht van makers en ontwerpers inzetten bij het oplossen van grote maatschappelijke opgaven, zoals de energietransitie en klimaatverandering? Maak kennis met Arnhemse ontwerper Floris Schoonderbeek die aan de voet stond van het Lolo laadpunt.

Ontwerper Floris Schoonderbeek (Studio FS): “De creatieve sector in Arnhem kan van grote toegevoegde waarde zijn in elk ander vakgebied. Met IPKW, Connectr, Alliander, Arnhems Buiten en alle relevante opleidingen heeft Arnhem zich bewezen als energiestad. Arnhem heeft zowel het werkklimaat als de energiekennis in huis. Dat biedt mooie kansen. Het zou vanzelfsprekend moeten zijn om de creatieve sector daarbij te betrekken. Niet incidenteel, maar tot in de haarvaten van elk Arnhems bedrijf. Dan gaat de magic mix van energie, innovatie en creativiteit werken. En dat maakt Arnhem een heel aantrekkelijk vestigingsklimaat voor energiebedrijven.”

Hoe zet je technologie in voor een maatschappelijke verandering? Daarvoor moet je niet alleen naar techniek, maar juist ook naar mensen en hun gedrag te kijken.

Schoonderbeek vertelt over het proces dat leidde tot de wereldwijd toegepaste laadpunten Lolo: “In 2008 deed ik samen met twee collega’s mee aan een ontwerpwedstrijd van Alliander, Gemeente Arnhem en ontwerpplatform OPA. De opdracht was: ontwerp een laadpaal voor elektrisch autorijden. Goed gezien van Alliander, om bij zo’n vraagstuk ook creatieven te betrekken.

Dirk Claessens, Maarten Verweij (Ontwerpbureau Sinds 1416) en ik besloten ons niet zozeer te focussen op hoe die laadpaal eruit moest zien, maar wat elektrisch rijden betekent voor mensen. Hoe kun je opladen inpassen in het dagelijks leven?

Aan de wedstrijd deden 65 deelnemers mee, allemaal technische bureaus. Wij waren een beetje een vreemde eend in de bijt. Maar we kregen mooi wél een wild card voor de finale door onze meer conceptuele aanpak.”

Slimme stekkerdozen in de voortuin

“Mensen houden van nature niet van verandering,” vervolgt Floris. “Dus moet je iets bedenken om ze over de streep te trekken, om verandering aantrekkelijk te maken. Wij bedachten dus geen laadpaal, maar een hele community met slimme stekkerdozen die mensen gewoon in hun voortuin konden hangen. Via een app op hun telefoon konden elektrische rijders bekijken waar in Arnhem ze hun auto konden opladen. We hadden een plattegrond gemaakt met alle locaties, liefst in de buurt van een fijn koffietentje of een mooi stadspark. Als je dan toch moet wachten tot je de auto-accu weer geladen is, dan graag op een leuke plek.

We kozen bovendien voor een aaibaar ontwerp, waar je het stopcontact nog in herkent en met genoeg ruimte voor de veranderende techniek. Love to Load (LoLo) was geboren.”

Guerrilla charging

Alliander was gecharmeerd van het concept en het drietal won de wedstrijd. Ze mochten 10 prototypes ontwikkelen.

Floris: “Natuurlijk waren we blij met de erkenning. Maar met een tof ontwerp alleen kom je er niet; het gaat om de gedragsverandering die je teweeg wilt brengen. Communicatie was dus minstens zo cruciaal. Ons doel was een community bouwen met laadpunten voor en door elektrische rijders. Dus ontwikkelden we laadpassen en koppelden gebruikers via een app aan elkaar. We hingen posters in de stad om elektrisch rijden te promoten. Er werden zelfs plug-in parties georganiseerd, waarbij de stroom voor muziek en koeling uit een laadpaal kwam. En er kwam een guerrilla charging-website, waar publiek toegankelijke stopcontacten in kaart werden gebracht. Oftewel: waar je gratis stroom kon tappen.”

NewMotion

Voor de techniek aan de binnenkant van de LoLo laadpunten ging het trio in zee met NewMotion uit Amsterdam, destijds ook een start-up, met een gedeelde ambitie. Floris: “Vanaf het begin hadden we met NewMotion een heel prettige samenwerking. Maarten, Dirk en ik werden zelf ook aandeelhouders bij NewMotion, waardoor we als gelijkwaardige partij aan tafel zaten. Zij vonden het coole ontwerp net zo belangrijk als wij en omarmden onze creativiteit.

Maar het bleven twee werelden die samenkwamen en dan is het altijd geven en nemen. De eerste batch van 1000 LoLo’s was nog lang niet zoals wij ‘m voor ons zagen. Maar die eerste 1000 heb je wel nodig. Productontwikkeling is een heel proces dat jarenlang kan duren.”

Red Dot Design Award

In 2016 won het LoLo laadpunt de Red Dot Design Award, een belangrijke ontwerpprijs. Inmiddels was LoLo uitgegroeid tot een van de meest verkochte laadpunten ter wereld, met wel 90.000 laadpunten. Hij is gemaakt om in de bestaande infrastructuur te worden ingepast, zowel op parkeerplaatsen als bij mensen thuis: aan muren, tuinhekjes, verkeersborden en zelfs gemonteerd onder een brievenbus.

Wereldwijd

En in 2017 werd NewMotion verkocht aan Shell. Wat begon met tien laadpunten in Arnhem groeide via Nederland en Europa uit tot een wereldwijd netwerk voor elektrisch rijden, met ruim 90.000 laadpunten en nog belangrijker een zelfde aantal laadpashouders, want die moeten het doen.