De opleiding Semiconductor Packaging, een initiatief van de HAN en CITC, is op 28 augustus haar vierde jaargang ingegaan. 49 mensen zijn ermee begonnen, met zelfs deelnemers uit Panama. “Deze opleiding is uniek in de wereld”, zegt Joop Bruines.

Joop Bruines is uit naam van zowel de HAN (Hogeschool Arnhem Nijmegen) als CITC (Chip Integration Technology Center) verantwoordelijk voor de inhoud en de uitvoering van het Semiconductor Packaging University Program. Het is een minor van één semester voor studenten én een deeltijdopleiding van zeven weken voor mensen uit het bedrijfsleven. Behalve de HAN en CITC zijn ook NXP, Nexperia, Ampleon, TNO en de TU Delft achter de schermen betrokken.

Verschillende disciplines
Op 28 augustus begon de vierde jaargang. “Aan de minor doen 15 studenten mee, wat een mooi aantal is”, zegt Bruines. “Ze komen uit allerlei verschillende disciplines zoals automotive, elektro, werktuigbouw, chemie en mechatronica. Er doen, net als de twee vorige edities, ook drie studenten uit Kleve mee. Verder is er dit jaar erg veel belangstelling vanuit de academische wereld. We hebben maar liefst 23 academici in de zaal zitten of aan de lijn hangen. Nog altijd komen de docenten uit de praktijk, zoals vanaf het begin in 2020 de opzet is geweest.” Sommige thema’s zijn nog hetzelfde als toen, op andere punten ontwikkelde de opleiding zich. “Vergeleken met het eerste jaar is er nu meer aandacht voor actuele onderwerpen als geïntegreerde optica en antennes.”

De minor voor studenten is fulltime. “Zij volgen dezelfde bijeenkomsten op maandag als de mensen die de deeltijdopleiding volgen, maar daarnaast is hun programma natuurlijk uitgebreider. Ook volgen zij een praktijkdeel, dat verzorgd wordt door CITC en NXP.

In totaal, met ook de deeltijdopleiding voor mensen uit het bedrijfsleven erbij, zijn er 49 deelnemers. Ongeveer de helft is fysiek aanwezig in de zaal op de Noviotech Campus in Nijmegen. De andere helft doet online mee. Deelnemers komen uit allerlei landen, waaronder Zweden, Italië, Frankrijk, Duitsland, India en zelfs Panama. “Ik heb verschillende leuke calls met de technische universiteit in Panama gehad. Het land wil voorsorteren op het feit dat de VS in de toekomst alles wat er rondom chips gebeurt, wellicht dichter bij huis wil gaan halen. Opleiding is dan belangrijk en dus hebben we deelnemers uit Panama.”

Uniek in de wereld
Bruines vindt dat het belang van de opleiding niet onderschat moet worden. “Er zijn allerlei ontwikkelingen op het gebied van chips. De frequenties worden hoger met 5G en 6G. Auto’s gebruiken daarnaast steeds vaker radars en worden veelal elektrisch aangedreven. Dat heeft allemaal consequenties voor het aansluiten en verpakken van chips. Dat wordt steeds moeilijker. Vroeger was het, simpel gezegd, een kwestie van draadjes eraan en plastic eroverheen, nu wordt er steeds meer al vanaf het eerste ontwerp van een chip nagedacht over de verpakking, zodat die de prestaties van de chip niet in de weg staat. Bij optische chips is dat nog sterker het geval.”

Het is daarom belangrijk en eigenlijk ook logisch dat de opleiding er is. “Toch is deze bij mijn weten uniek in de wereld”, vertelt Bruines. Hij denkt te weten waarom dat zo is. “Dit onderwerp is erg multidisciplinair. Het heeft raakvlakken met elektronica, chemie, werktuigbouwkunde en materiaalkunde. Je kunt het alleen goed neerzetten als allerlei partijen samenwerken. Het initiatief kwam hier vanuit de industrie. Op andere plekken, waar die samenwerking er niet is, krijg je zoiets niet van de grond. Daarnaast is Nederland ook erg goed op het gebied van packaging. We hebben veel mooie bedrijven, die we tijdens de opleiding ook gaan bezoeken.”