Toen ze wist dat ze wethouder in de gemeente Arnhem zou worden, verheugde Nermina Kundić zich in het bijzonder op één aspect. Ze mocht gaan werken aan de energietransitie in een echte energie-regio. “Hier komt alles samen wat ik interessant vindt.”
“De regio Arnhem is natuurlijk van oudsher al een energiestad met onder andere Alliander en KEMA”, begint Kundić haar verhaal. “Daarnaast wordt er hier heel veel onderzoek naar energie gedaan. Innovaties die hier zijn bedacht, worden over de hele wereld gebruikt. We zijn echt een koploper en dat zorgt voor veel werkgelegenheid.”
Als wethouder met economie, maar ook duurzaamheid en onderwijs in haar portefeuille, is ze daar uiteraard heel blij mee. “Bij andere gemeentes waar ik wethouder was, had ik al met de energietransitie te maken. Ik vond het onderwerp altijd al heel belangrijk. Toen ik me voorbereidde om naar Arnhem te komen en veel las over dit fantastische energiecluster dacht ik: dit is echt iets voor mij. Hier komt alles samen wat ik interessant vind.”
Elkaar inspireren
Dat veel energiespecialisten dicht bij elkaar zitten, met name op Industriepark Kleefse Waard (IPKW), is volgens haar één van de sleutels tot het Arnhemse succes. “Als je aan een transitie werkt, ben je met iets nieuws bezig, iets dat nog niet eerder is verzonnen. Dan is het noodzakelijk dat je niet concurreert, maar de handen ineen slaat en elkaar inspireert om tot betere oplossingen te komen. Ook samen met kennisinstellingen. Zo’n cultuur ontstaat als iedereen dicht bij elkaar gaat zitten.”
Overheden hebben ook een rol in die samenwerkingen. Met de gemeente Arnhem wil Kundić vooral randvoorwaarden scheppen. “Als bedrijven of kennisinstellingen iets nieuws bedenken waarvoor nog geen plek is in de bestaande systemen, dan moeten overheden meebewegen door kansen te geven en ruimte te bieden.” Dat ‘ruimte bieden’ bedoelt ze figuurlijk, maar ook letterlijk. “De beschikbare ruimte op bedrijventerreinen is een uitdaging, zeker omdat woningbouw ook een prioriteit is. We moeten erop sturen om de juiste bedrijvigheid op bedrijventerreinen te krijgen. We zijn bijvoorbeeld bezig met een gebiedsvisie voor de bedrijventerreinen aan de oostkant van Arnhem. Eén van de doelen is om meer plek te bieden voor energie-startups.”
Slimme koppen en kundige handen
De gemeente zet zich ook in om bedrijven naar Arnhem te halen. “We proberen te denken in ketens en ecosystemen. Hebben we alle functies die nodig zijn om innovaties tot stand te brengen en toepasbaar te maken? Vandaaruit kijken we of we bepaalde bedrijven hier naartoe kunnen trekken. Bij al aanwezige bedrijven die belangrijk zijn in het ecosysteem, werken we nog harder om ze hier te houden.”
Juist nu human capital een grote uitdaging is, is het fijn om een sterk cluster te hebben. “Het is uitdagend om slimme koppen en kundige handen te vinden. Wij doen als gemeente hard ons best om mensen te overtuigen om hier te komen studeren, wonen en werken. Dat gaat om technici, maar ook om mensen die de sociale kant van de energietransitie goed begrijpen. Dat we hier zo’n bruisend ecosysteem hebben, maakt ons aantrekkelijk voor vakmensen die nu ergens anders werken.”
Creative energy
Ze wil daarnaast ook verbinden. “Het valt me bij bijeenkomsten weleens op dat niet iedereen precies weet wat er in de regio allemaal aanwezig is. Wij kunnen het speelveld goed overzien en zo mensen met elkaar in contact brengen.” Ze geeft een voorbeeld. “Arnhem heeft niet alleen wortels als energiestad, maar ook als creatieve stad, met veel ontwerpers die hier wonen en werken. Die twee bloedgroepen zijn erg verschillend, maar ze kunnen elkaar uitstekend versterken. Ontwerpers hebben bepaalde methodieken geleerd om tot nieuwe dingen te komen. Dat is anders dan wat je op een technische opleiding leert. In de energietransitie is dat wel heel nuttig, ook vanwege de sociale kant die ik net noemde. Om de samenleving mee te nemen, heb je creatieve invalshoeken nodig. Vorig jaar zijn we daarom het programma ‘Creative energy’ begonnen, waarbij we de groepen bij elkaar zetten. Daar zijn al mooie projecten uit voortgekomen.”
Met enthousiasme aanschouwt ze wat er allemaal in de gemeente gebeurt. “We zijn aan het kijken hoe we ons trolleynetwerk in kunnen zetten als een alternatief netwerk om netcongestie terug te dringen. De kennis en creativiteit die hier aanwezig zijn, zorgen voor dat soort innovatieve plannen. Er wordt in Arnhem ook gewerkt aan batterijen met duurzamere grondstoffen en aan het op een circulaire manier winnen van energie door het verbranden van ijzer. Daarnaast mogen we natuurlijk heel trots zijn op bedrijven zoals ElaadNL, die wereldwijd toonaangevend zijn.”
Dat geeft een aantrekkingskracht die volgens haar niet te onderschatten is. “Bedrijven uit de hele wereld nemen Arnhem in overweging als ze nadenken over een locatie. Het komt voor dat ze twijfelen tussen Londen en Arnhem en dan uiteindelijk voor ons kiezen. Dat is het resultaat van wat er hier allemaal gebeurt.”
