Hoe krijg je kinderen vaker in beweging? In de Arnhemse wijk Elderveld luidt het antwoord: door het ze zelf te vragen. In het Junior Beweegteam denken basisschoolleerlingen mee over spelen, bewegen en hun eigen leefomgeving. Dat levert niet alleen betere ideeën op voor de wijk, ook studenten en professionals leren ervan.
Een speeltuin die wel een opknapbeurt kan gebruiken. Meer mogelijkheden om buiten te spelen. Pauzes die op de ene school langer duren dan op de andere. In Elderveld, een wijk in Arnhem-Zuid, krijgen kinderen de kans hier zelf iets aan te doen.
Acht leerlingen uit groep 7 en 8 van basisscholen De Klimboom en De Kringloop vormen samen het Junior Beweegteam. Ze halen ideeën op bij andere kinderen, onderzoeken wat beter kan en organiseren activiteiten. Zo helpen de junioren actief mee aan onderzoek naar buitenspelen, denken en testen ze mee bij de ontwikkeling van een buitenspeeltas en organiseren ze activiteiten, bijvoorbeeld rond de opening van een speelcontainer in de wijk.
Sport en beweging in Elderveld
Bewegen en buitenspelen
Het Junior Beweegteam is ontstaan vanuit een bredere Arnhemse aanpak om kinderen structureler te laten bewegen. Het streven: ieder kind vijf uur per week in beweging, tijdens schooltijd, na schooltijd en in de wijk. Die zogenoemde 2+1+2-aanpak verbindt bewegen op school met wat er daarbuiten gebeurt. Vakleerkrachten, buurtsportcoaches en sportaanbieders werken daarvoor samen in het Senior Beweegteam.
Geert Geurken, strategisch adviseur Sport bij Sportbedrijf Arnhem: “Dat is belangrijk, want voldoende bewegen en buitenspelen zijn niet voor alle kinderen vanzelfsprekend. Bovendien zijn de kansen om gezond en actief op te groeien niet overal gelijk. De Arnhemse aanpak legt daarom extra nadruk op wijken waar gezondheidsachterstanden groter zijn.”
Stagiaire Ella Hensen (4e-jaars Sportkunde, HAN Academie Sport en Bewegen):
“Ik vind het Junior Beweegteam belangrijk, omdat kinderen uit zichzelf steeds minder vaak buitenspelen. De activiteiten brengen kinderen met elkaar in contact én in beweging.”
Vraaggestuurd aanbod
Geert: “Om te voorkomen dat we te veel aanbodgericht denken, is het belangrijk om de doelgroepen daar zelf bij te betrekken. De acht leerlingen organiseren niet alleen de activiteiten, maar vertegenwoordigen ook andere kinderen. Ze gaan bijvoorbeeld naar hun klas om ideeën op te halen over buitenspelen. Door in de wijk te experimenteren en te onderzoeken wat wel en niet werkt, kom je dichter bij oplossingen dan wanneer je nieuw aanbod bedenkt en afwacht wie erop afkomt.”
Naomi (groep 8), Junior Beweegteam Elderveld:
“Wij kunnen kinderen helpen om vaker buiten te spelen en meer te bewegen.”
Fietsvaardigheid
Bij bewegen denk je al snel aan sport en buitenspelen. Maar ook goed kunnen fietsen en zwemmen helpt kinderen om actief en zelfstandig mee te doen. Daarmee gaat de aanpak in Elderveld niet alleen over activiteiten organiseren, maar ook over vaardigheden die kinderen meer bewegingsvrijheid geven.
“Daarbij kan ook het lokale bedrijfsleven een rol spelen. Zo werkte Decathlon mee aan een Skillsbox voor sport en spel in de schoolpauzes. Andere bedrijven kunnen bijdragen met tijd, geld, expertise of materialen. Denk bijvoorbeeld aan verstelbare fietsen waarmee kinderen hun fietsvaardigheid kunnen oefenen,” aldus Geert Geurken.
Samenwerken in Elderveld
De wijk als leeromgeving
Niet alleen de kinderen leren in Elderveld, ook voor studenten en professionals is de wijk een plek om te onderzoeken wat in de praktijk werkt. Jasper de Greef, docent-onderzoeker bij HAN Academie Sport en Bewegen: “In Elderveld werken we als HAN University of Applied Sciences op een fysieke plek in de wijk nauw samen met Sportbedrijf Arnhem om sport- en beweegprofessionals te helpen kinderen meer en beter te laten bewegen. Onze studenten van onder meer de ALO en Sportkunde begeleiden de junioren en doen onderzoek. Zo werken ze aan echte maatschappelijke vraagstukken en zien ze wat hun inzet oplevert. Deze manier van samenwerken wordt ook wel een Living Lab genoemd.”
Jasper de Greef:
“Leren en onderzoeken gebeurt niet alleen binnen een onderwijsinstelling, maar juist ook midden in de samenleving.”
Meedoen en meedenken
Wie als kind plezier krijgt in bewegen, legt de basis voor een actief en gezond leven. Maar het Junior Beweegteam laat ook zien dat gezondheid draait om meedoen, gelijke kansen en invloed op je eigen leefomgeving. Juist door ouders, professionals, onderwijs en onderzoek samen te brengen, ontstaat kennis over wat in de praktijk werkt.
De lessen uit Elderveld kunnen ook andere wijken en gemeenten in de Lifeport Regio Arnhem Nijmegen helpen bouwen aan een gezonde omgeving waarin kinderen meedoen én meedenken. Zo ervaren ze al jong dat ze zelf iets in beweging kunnen zetten.
