Paul de Bot werkt vanaf 2015 op het Europese TSMC, wereldwijd het grootste bedrijf dat halfgeleider chips produceert in opdracht van chipontwerpers. De Bot begon zijn carrière bij Philips in video-technologie en stapte in 2003 over naar Philips Semiconductors, later NXP. Hij pleit in dit interview voor meer investeringen in snelle innovatie en ontwikkeling van geavanceerde halfgeleiders in Europa. De Bot ziet ook kansen voor Lifeport Regio Arnhem Nijmegen als het gaat om machines voor vernieuwende chip verpakkingstechnologie. ‘Daar is in de nabije toekomst veel behoefte aan.’
Waarom speelt Lifeport Regio Arnhem Nijmegen een belangrijke rol bij de ontwikkeling van geavanceerde chip verpakkingstechnologie?
‘Chips voor kunstmatige intelligentie met een laag stroomverbruik en de kleinst mogelijke schakelingen, zijn de halfgeleiders van de toekomst. Door gebruik te maken van geavanceerde verpakkingstechnologie, worden de toepassingen van die chips verder vergroot. Besi in Duiven is een belangrijke speler op dit gebied. Dit bedrijf bouwt machines voor hybride bonding, dat is het stapelen van chips in een innovatieve verpakking. Aan deze packagingmachines is in de toekomst wereldwijd veel behoefte.’
De provincie Gelderland ziet het belang van chip verpakkingstechnologie. Gedeputeerde Helga Witjes maakte tijdens het Lifeport Semicon Event op 27 januari bekend dat de provincie 4 miljoen euro investeert in een ‘pilot line’ in het Chip Integration Technology Center (CITC). Dit CITC ging in 2019 op de Novio Tech Campus in Nijmegen van start en is per 1 januari 2026 is overgenomen door TNO. TNO wil de ontwikkeling van chip packaging versnellen, onder meer door chips te ‘stapelen’.
Zonder dat we ons ervan bewust zijn, gebruiken we de hele dag door halfgeleiders. Denk alleen maar aan je mobiele telefoon. Daarnaast zorgen chips in apparaten en datacentra in de gezondheidszorg, mobiliteit, energievoorziening en landbouw voor vitale functies en verbindingen. Lifeport Regio Arnhem Nijmegen zet in op de samenwerking tussen bedrijven, onderwijsinstellingen en overheden in de sectoren health, energy, hightech/semiconductors op weg naar een economisch krachtige regio waar het goed leven, wonen en werken is.
Als het gaat om de razendsnelle ontwikkelingen in de halfgeleiderindustrie kijkt De Bot niet direct naar regio’s of landen, maar naar de positie Europa in de wereldwijde chiptechnologie-race.
Wat is de positie van Europa in de wereld van semiconductors?
‘De impact van Europa bij het ontwerpen van innovatieve chips is de afgelopen jaren minder geworden ten opzichte van Azië en met name de Verenigde Staten. De focus van Europa moet meer gericht zijn op investeringen in het ontwerpen van chips voor Cloud AI en datacentra. Europa moet zijn obsessie voor de productie van chips loslaten en zich niet te veel op langzaam groeiende nichemarkten richten. De voorspellingen zijn dat de vraag naar AI- en datacenterchips de komende jaren met zo’n 22 procent groeit. Dat is veel sneller dan de chiptechnologieën waar Europese bedrijven vanuit het verleden op gericht zijn.
Cloud AI vormt een groot deel van chips voor datacentra. Behalve Cloud AI-chips, zijn er ook ‚ Edge AI-chips, die niet in datacentra, maar in telefoons, pc‘s en auto’s terecht komen. Op dit moment groeit Cloud AI veel sneller dan Edge AI. Google, bijvoorbeeld, heeft begin februari 2026 aangegeven weer 180 miljard dollar te investeren in een enkel jaar aan datacentra. Indirect is dit een investering in datacenter-chips.’
TSMC bouwt in verschillende landen nieuwe chipfabrieken, onder meer bij Dresden in Duitsland. Wat moet Europa doen om een invloedrijker speler te worden?
‘Productie volgt de vraag. Als Europa wil meedelen in de groei van semiconductors dan moet er in de hele waardeketen worden geïnvesteerd. Het begint met softwarebedrijven, die de vraag naar meer en betere chips opstuwen. Grote softwarebedrijven zijn op dit moment indirect verantwoordelijk voor een toenemende vraag naar chips. Zij zorgen ervoor dat datacenters en cloudbedrijven groeien en als gevolg daarvan ook de vraag naar chips. Zonder sterke Europese softwarebedrijven, datacentra en cloudbedrijven wordt het moeilijk vraag te genereren voor Europese datacenter- en cloudchips. Het begint met investeren in softwarebedrijven, datacentra en cloudbedrijven.’
Schaal en innovatie on the cutting edge
De Bot vervolgt: ‘Schaal is hierbij belangrijk. Europa heeft beloofd 200 miljard euro te investeren in de ontwikkeling van AI. Dat is een indrukwekkend bedrag, totdat je het vergelijkt met de investeringen van Amerikaanse techgiganten, die elk vergelijkbare bedragen besteden. Europa moet dus scherpe keuzes maken en de focus richten op een of twee grote Europese spelers.
Innovation on the cutting edge met de meest innovatieve chiptechnologieën die er zijn, is daarbij essentieel voor Europa om te kunnen concurreren met grote spelers van elders. Deze route is de meest logische, aangezien Moore’s Law, die gaat over de tendens om steeds kleinere en energiezuiniger schakelingen te ontwikkelen, nog jaren van kracht blijft.’
