Honderd procent circulair, voor minder doet The Good Shit Company het niet. Met hun Sh*t vodka en gin uit te veel gebakken brood won het Nijmeegse bedrijf dit jaar de Startup Cirkel Award.
Samen met twee partners gingen de eigenaren op onderzoek uit voor dit idee. Ze startten een – uit eigen zak gefinancierde – proefproductie voor het destilleren uit brood. De proef was geslaagd en nu is het tijd voor de volgende stap. We spraken met Joris Leferink, een van de partners in The Good Shit Company.
Als we iets circulairs doen, dan is het echt voor 100%. Onze alcohol is 100% van brood afkomstig.
Leferink werkt al jaren in de foodindustrie, aan innovatie in de breedste zin van het woord. Strategie, concept, productontwikkeling, opschaling, route markt, alles van het begin van een idee – het gaat altijd om nieuwe ideeën, benadrukt hij – tot aan de markt. Sinds januari 2024 runt hij samen met Arjan Siemerink het bedrijf The Food Foundry.
Food waste hergebruiken zonder afschalen
Dit project begon zo’n drie en een half jaar geleden. Leferink vertelt: “We zijn ervan overtuigd dat food waste Sh*t is en we wilden een nieuwe bestemming geven waarbij we de waste op het niveau konden houden waar het voor geproduceerd is. Dus niet afschalen naar bio-energie of diervoeding. Het idee voor een eerste product was er al, inclusief de merknaam: Sh*t vodka. Wat mensen zien als afval (bad shit) een nieuwe leuke bestemming (good shit) geven en mensen bewust maken, dat was de bedoeling.
Leferink dacht dat het niet persé moeilijk hoefde te zijn. Brood is een van de grootste afvalsoorten, in elk geval in Nederland, wist hij, door zijn werkervaring in de voedingsbranche. “Mij werd verteld dat elke industriële bakkerij die aan de supermarkten levert, een retourstroom heeft tussen de 20 en 30 ton brood per week. Dus ik dacht grondstoffen hebben we genoeg. Ik heb eerst bakkerijen benaderd voor medewerking voor onze grondstof, daarop was het antwoord heel snel: ja.”
Proefproductie
Toen moest Leferink op zoek naar een partij die kon helpen om brood eerst te fermenteren en vervolgens te destilleren. Dus hij bezocht een heleboel destilleerderijen in Nederland, België en Duitsland. Telkens was het antwoord nee. Totdat hij in een destilleerderij kwam die wel eens iets soortgelijks had gedaan en die wel een proefproductie wilde doen.
Zo besloten de vier partners om geld bij elkaar te leggen om die proefproductie te betalen. “We hadden geen idee of het kon, theoretisch wist ik wel dat het zou moeten kunnen, maar je hebt het nog nooit gedaan, dus dat moet je dan wel testen. Vervolgens hadden we ook geen idee wat het resultaat zou zijn in smaak en in opbrengst en wat het zou gaan kosten. Kun je zo’n product voor een marktconforme prijs in de markt zetten en heeft het daarin potentie?”
Na de proef zag het er goed uit. De zeshonderd flessen drank die het resultaat waren, werden voorzien van een mooie vormgeving en gebruikt om te kijken wat de consument ervan vond. “Vanaf het moment dat ik het product in een fles had, werd het voor heel veel mensen ineens duidelijk wat we aan het doen waren. Toen hebben we ons aangemeld voor de Cirkel Award.”
Nog meer circulariteit
Het is overigens niet de ambitie van de initiatiefnemers om een drankenbedrijf te worden. Ze willen een platform creëren om te laten zien dat je van food waste ook interessante nieuwe producten kan maken die passen in een consumentenmarkt.
En dit product is ook nog niet circulair genoeg, volgens Leferink. “Van deze ene productie hebben we al een hoop geleerd. Het beslag dat fermenteert tot een vloeistof met alcohol erin, die we destilleren tot de wodka en gin, gaat nu gewoon weg als het uit de destilleerketel komt. In de toekomst willen wij stap voor stap nog meer circulariteit aan dit product toevoegen, onze processen en alles moet circulair worden.”
Daarvoor moet je eerst ervaring opdoen, legt hij uit, ervaren hoe een productieproces gaat om te kijken waar je kunt verbeteren. Daarom diende het team bij Interreg een projectaanvraag in om te onderzoeken wat er nog meer kan met die reststroom uit het destilleerproces.
Ook is het plan om te kijken naar andere circulaire ingrediënten om een bijzondere smaak te geven aan de gin. “Zo is er een bedrijf dat sinaasappelschillen ophaalt in heel Nederland. Die halen daar weer verschillende ingrediënten uit, waaronder smaakstoffen. Als we die gebruiken om onze gin smaak te geven, wordt onze gin ook weer nog circulairder dan hij al is.”
Opschalen
“Er is interesse uit allerlei landen en van allerlei partijen, ik kan wel met mensen in gesprek gaan, maar wil natuurlijk eerst weten of ik op grotere schaal kan produceren.” Daarom lopen er nu gesprekken met een grote destilleerderij om te kijken of deze een grotere productie kan gaan draaien.
The Good Shit Company heeft een partner die dranken exporteert over de hele wereld. Samen hebben ze al op een internationale beurs gestaan met de circulaire producten en er was zeker interesse uit verschillende landen.
“Dus dit wordt nog best een spannende tijd, met het opschalen en deel twee van het onderzoek.”
